W skrócie
- Jedno z najefektowniejszych drzew jesieni — liście płoną purpurą i czerwienią.
- Gwiaździste, dłoniaste liście przypominają klon, ale ułożone są skrętolegle.
- Najlepsze przebarwienia na słońcu i na kwaśnej, wilgotnej glebie.
- Kuliste, kolczaste owocostany długo utrzymują się na drzewie i opadają zimą.
- Duże drzewo parkowe — wymaga przestrzeni, wrażliwe na gleby wapienne.
Dane botaniczne
- Rodzina
- Ambrowcowate (Altingiaceae)
- Wysokość
- 15–25 m
- Szerokość
- 8–12 m
- Pokrój
- Stożkowaty
- Tempo wzrostu
- Umiarkowane
- Stanowisko
- Słońce, Półcień
- Gleba
- Gliniasta, Próchniczna, Piaszczysta
- Odczyn
- pH 5–7
- Wilgotność
- Umiarkowana, Wilgotna
- Kwitnienie
- Kwiecień–Maj
- Mrozoodporność
- USDA 5a–9b
- Rozmnażanie
- Z nasion, Z sadzonek
Charakterystyka
Za młodu ma wyraźnie stożkowatą koronę, z wiekiem szerzej rozłożystą. Liście są dłoniasto klapowane (najczęściej 5–7 klap), błyszczące, pachnące po roztarciu. Jesienna kolorystyka bywa wielobarwna na jednym drzewie. Owocostany to zdrewniałe, kolczaste kule, potocznie zwane w USA gumballs. Kora starszych pni często tworzy korkowe listwy.
Uprawa i pielęgnacja
Podlewanie
Naturalnie rośnie na glebach wilgotnych i znosi okresowe podtopienia. Młode okazy w suszy podlewać, by nie traciły liści.
Nawożenie
Umiarkowanie; ściółkowanie utrzymuje kwaśny, wilgotny odczyn sprzyjający przebarwieniom.
Sadzenie
Głęboka, żyzna, raczej kwaśna gleba. Na glebach wapiennych liście chlorozują, a barwy jesieni są słabsze.
Kalendarz cięcia
Grupa cięcia: Drzewa liściaste — cięcie w spoczynku
Co i jak ciąć
Tnij od późnej jesieni do przedwiośnia, w bezmroźne dni. Usuwaj pędy martwe, chore, uszkodzone i krzyżujące się oraz konkurencyjne przewodniki, zostawiając jeden główny. Tnij oszczędnie. Cięcie prowadź tuż za nabrzmiałą obrączką (kołnierzem) u nasady gałęzi — nie równo z pniem i nie zostawiając kikuta; taka rana zabliźnia się najlepiej.
Zimą, w okresie spoczynku.
Czego nie robić
Nie usuwaj dużych konarów bez wyraźnej potrzeby, a przy grubych i wysokich drzewach zleć cięcie arborystom. Nie tnij wczesną wiosną, gdy ruszają soki, ani podczas mrozu. W jednym sezonie nie usuwaj więcej niż mniej więcej jedną czwartą korony.
Rośliny towarzyszące
Dobre sąsiedztwo
Dzielą upodobanie do kwaśnej, próchnicznej i wilgotnej gleby, a wiosną kwitną w cieniu drzewa.
Wykorzystują wilgotne, żyzne podłoże pod koroną i ożywiają je wczesną wiosną, zanim ambrowiec się zazieleni.
Złe sąsiedztwo
Ambrowiec potrzebuje kwaśnej, wilgotnej gleby, przez co warunki nie odpowiadają roślinom preferującym suche, wapienne podłoże.
Poziom dowodu wskazuje, czy zależność jest poparta badaniami, obserwacją czy tradycją ogrodniczą.
Toksyczność
| Dla kogo | Poziom | Uwagi |
|---|---|---|
| Ludzie | Brak | — |
| Psy | Lekka | — |
| Koty | Lekka | — |
Historia i pochodzenie
Nazwa rodzajowa Liquidambar (płynny bursztyn) i gatunkowa styraciflua (wypływający balsamem) odnoszą się do aromatycznej żywicy storaksu, pozyskiwanej z kory i wykorzystywanej w perfumerii i medycynie ludowej. W uprawie ozdobnej ceniony w Europie od XVII wieku.
Zastosowanie
Doskonałe drzewo soliterowe do dużych ogrodów, parków i alei, sadzone głównie dla spektakularnej jesiennej kolorystyki. Wymaga przestrzeni i kwaśnego, wilgotnego podłoża; nieodpowiednie na małe działki i gleby wapienne.
Ciekawostki
- Aromatyczna żywica (storaks) była dawniej stosowana jako kadzidło, składnik balsamów i guma do żucia amerykańskich osadników.
- Mimo klonopodobnych liści to nie klon — u ambrowca liście wyrastają skrętolegle, a u klonów naprzeciwlegle.
Najczęstsze pytania
Czym ambrowiec różni się od klonu?
Liście obu roślin są dłoniasto klapowane i podobne, ale u ambrowca wyrastają skrętolegle (na przemian), a u klonów naprzeciwlegle. Ambrowiec wytwarza też charakterystyczne kuliste, kolczaste owocostany, których klony nie mają.
Dlaczego mój ambrowiec słabo się przebarwia?
Najczęstsze przyczyny to zbyt zacienione stanowisko oraz gleba wapienna. Ambrowiec najpiękniej barwi się na pełnym słońcu i na kwaśnym, wilgotnym podłożu; na gruncie zasadowym liście chlorozują.
Czy ambrowiec nadaje się do małego ogrodu?
Raczej nie. Dorasta do 15–25 m wysokości i z czasem szeroko się rozrasta, dlatego potrzebuje przestrzeni. Do mniejszych ogrodów lepiej wybrać wolniej rosnące, kolumnowe odmiany.
Źródła
- Plants of the World Online (POWO)Baza danych (GBIF, POWO…)
- RHS — Liquidambar styracifluaInstytucja / ogród botaniczny
Moja notatka
Prywatna notatka do tej rośliny — zapisywana w Twojej przeglądarce.
