W skrócie
- Kwitnie krótko, ale bardzo efektownie w maju i czerwcu.
- Duże kwiaty (do 15 cm) o jedwabistych płatkach i ciemnym, kontrastowym środku.
- Po kwitnieniu liście zamierają, a roślina odpoczywa latem — to naturalne, nie oznaka choroby.
- Wymaga pełnego słońca i przepuszczalnej gleby; nie znosi zimowej wilgoci.
- Zawiera alkaloidy — wszystkie części są lekko trujące.
Dane botaniczne
- Rodzina
- Makowate (Papaveraceae)
- Wysokość
- 0.6–1 m
- Szerokość
- 0.5–0.9 m
- Pokrój
- Kępowy
- Tempo wzrostu
- Umiarkowane
- Stanowisko
- Słońce
- Gleba
- Próchniczna, Gliniasta, Piaszczysta
- Odczyn
- pH 6–7.5
- Wilgotność
- Sucha, Umiarkowana
- Kwitnienie
- Maj–Czerwiec
- Mrozoodporność
- USDA 3a–7b
- Rozmnażanie
- Z nasion, Z sadzonek, Przez podział
Charakterystyka
Tworzy kępę szorstko owłosionych, głęboko wcinanych, szarozielonych liści, z których wyrastają sztywne, owłosione pędy zakończone pojedynczymi, ogromnymi kwiatami. Płatki są jedwabiste i pomarszczone, u nasady często z ciemną plamą, a środek wypełnia gęsty pióropusz ciemnych pręcików i charakterystyczna torebka nasienna. Po kwitnieniu naziemna część zamiera, a roślina przetrwa lato dzięki grubemu korzeniowi palowemu.
Uprawa i pielęgnacja
Podlewanie
Po przekwitnieniu wchodzi w letni spoczynek i niemal nie wymaga podlewania. Najbardziej szkodzi mu zimowa wilgoć przy grubym, mięsistym korzeniu — konieczna przepuszczalna gleba.
Nawożenie
Oszczędnie — na zbyt żyznej glebie pędy wylegają, a roślina słabiej kwitnie.
Sadzenie
Głęboko przekopana, przepuszczalna gleba; roślina wytwarza gruby korzeń palowy i źle znosi przesadzanie po zakorzenieniu.
Przycinanie
Zżółkłe, zamierające liście przyciąć przy ziemi; nowa rozeta liściowa odrasta jesienią i zimuje.
Rośliny towarzyszące
Dobre sąsiedztwo
Floks rozrasta się i kwitnie w drugiej połowie lata, zasłaniając lukę po makach wchodzących w letni spoczynek.
Kwitnie latem, gdy liście maku zamierają — jego kępy przejmują wtedy dekoracyjną rolę w rabacie.
Tradycyjny sąsiad maku wschodniego — jej ażurowe, letnie kwiatostany maskują pustkę po zamierających liściach.
Złe sąsiedztwo
Podlewanie potrzebne roślinom wilgociolubnym, zwłaszcza w okresie letniego spoczynku maku, prowadzi do gnicia jego grubego korzenia.
Poziom dowodu wskazuje, czy zależność jest poparta badaniami, obserwacją czy tradycją ogrodniczą.
Toksyczność
| Dla kogo | Poziom | Uwagi |
|---|---|---|
| Ludzie | Lekka | Wszystkie części zawierają alkaloidy, a mleczny sok może podrażniać skórę i błony śluzowe. To nie jest mak lekarski, ale spożywania jakichkolwiek części należy unikać. |
| Psy | Lekka | — |
| Koty | Lekka | — |
| Konie | Lekka | — |
Historia i pochodzenie
Do ogrodów europejskich trafił z Kaukazu i Bliskiego Wschodu w XVIII wieku i szybko stał się cenioną byliną rabatową. W XX wieku hodowcy, m.in. Amos Perry, wyprowadzili liczne odmiany poszerzające paletę barw o róż, biel i łosoś.
Zastosowanie
Do słonecznych rabat bylinowych i ogrodów naturalistycznych, najlepiej w towarzystwie roślin zasłaniających lukę po jego letnim spoczynku. Kwiaty nadają się na krótkotrwały kwiat cięty, a torebki nasienne na susz.
Ciekawostki
- Mak wschodni bywa mylony z lekarskim, ale nie zawiera opium — jego alkaloidy są inne i nie mają zastosowania narkotycznego.
- Charakterystyczne, przypominające solniczkę torebki nasienne po przekwitnieniu są cenione w suchych bukietach.
Najczęstsze pytania
Dlaczego liście mojego maku wschodniego zamierają latem?
To całkowicie naturalne. Po przekwitnieniu mak wschodni wchodzi w letni spoczynek — jego liście żółkną i zasychają, a roślina przetrwa ten okres dzięki grubemu korzeniowi. Nowa rozeta liściowa odrasta jesienią. Nie należy wtedy roślinie intensywnie podlewać ani jej nawozić.
Czy mak wschodni jest trujący?
Tak, w niewielkim stopniu. Wszystkie części zawierają alkaloidy, a mleczny sok może podrażniać skórę i błony śluzowe. Nie jest to mak lekarski i nie ma zastosowań spożywczych — z roślinami należy obchodzić się ostrożnie, a przy pielęgnacji warto używać rękawic.
Jak rozmnożyć mak wschodni?
Najpewniejszą metodą są sadzonki korzeniowe pobierane w okresie spoczynku, ponieważ roślina łatwo odrasta z fragmentów grubego korzenia. Można też wysiewać nasiona, choć odmiany ogrodowe nie zawsze powielają wtedy cechy rośliny matecznej.
Źródła
- Plants of the World Online (POWO)Baza danych (GBIF, POWO…)
- Missouri Botanical Garden — Papaver orientaleInstytucja / ogród botaniczny
Moja notatka
Prywatna notatka do tej rośliny — zapisywana w Twojej przeglądarce.
