W skrócie
- Pomarańczowe owoce są bardzo bogate w witaminę C i cenione w przetwórstwie.
- Dwupienny — do owocowania potrzebny osobny okaz męski i żeński.
- Wiąże azot z powietrza i wzbogaca glebę; znosi suszę, wiatr i zasolenie.
- Doskonały na wydmy, skarpy i żywopłoty obronne — kolczasty i gęsty.
- Silnie odrasta z korzeni, więc bywa ekspansywny.
Dane botaniczne
- Rodzina
- Oliwnikowate (Elaeagnaceae)
- Wysokość
- 2–4 m
- Szerokość
- 2–4 m
- Pokrój
- Rozłożysty
- Tempo wzrostu
- Szybkie
- Stanowisko
- Słońce
- Gleba
- Piaszczysta, Gliniasta
- Odczyn
- pH 6–7.5
- Wilgotność
- Sucha, Umiarkowana
- Kwitnienie
- Kwiecień–Maj
- Mrozoodporność
- USDA 3a–8b
- Rozmnażanie
- Z nasion, Z sadzonek, Przez rozłogi
Charakterystyka
Rozłożysty, cierniisty krzew o srebrzystoszarych, wąskich, lancetowatych liściach pokrytych łuseczkami. Kwiaty są drobne, niepozorne i wiatropylne, rozdzielnopłciowe na osobnych roślinach. Owoce to gęsto osadzone, jaskrawopomarańczowe, kwaśne rzekome pestkowce, długo utrzymujące się na pędach. Korzenie żyją w symbiozie z promieniowcami Frankia, wiążącymi azot.
Uprawa i pielęgnacja
Podlewanie
Roślina pionierska, wyjątkowo wytrzymała na suszę, wiatr i zasolenie. Po ukorzenieniu praktycznie samowystarczalna.
Nawożenie
Rokitnik wiąże azot z powietrza dzięki symbiozie z promieniowcami, więc nawożenia azotem nie wymaga.
Sadzenie
Pełne słońce i przepuszczalna gleba, także uboga, piaszczysta i zasolona. Sadzić razem okaz męski i żeńskie, aby uzyskać owoce.
Przycinanie
Prześwietlać i skracać dla utrzymania formy oraz kontroli odrostów; w żywopłocie ciąć po owocowaniu.
Rośliny towarzyszące
Dobre sąsiedztwo
Rokitnik jest dwupienny i wiatropylny — bez okazu męskiego w pobliżu rośliny żeńskie nie zawiążą owoców.
Rokitnik wiąże azot atmosferyczny dzięki symbiozie z promieniowcami (Frankia) i wzbogaca w niego glebę wokół siebie.
Złe sąsiedztwo
Rokitnik silnie odrasta z korzeni i tworzy zwarte zarośla, wypierając słabsze rośliny rosnące tuż obok.
Poziom dowodu wskazuje, czy zależność jest poparta badaniami, obserwacją czy tradycją ogrodniczą.
Choroby i szkodniki
Toksyczność
| Dla kogo | Poziom | Uwagi |
|---|---|---|
| Ludzie | Brak | Pomarańczowe owoce są jadalne i bardzo bogate w witaminę C; kwaśne, przetwarzane na soki, oleje i przetwory. |
| Psy | Brak | — |
| Koty | Brak | — |
Historia i pochodzenie
Znany w Eurazji od dawna jako roślina lecznicza i pokarmowa; owoce i olej rokitnikowy stosowano w medycynie ludowej Azji i Europy. Współcześnie szeroko uprawiany w Chinach i Europie Wschodniej na skalę towarową oraz do zabezpieczania gruntów przed erozją.
Zastosowanie
Uprawiany dla zdrowych, witaminowych owoców (soki, oleje, przetwory), jako gęsty żywopłot obronny oraz roślina do umacniania wydm, skarp i terenów zdegradowanych. Sprawdza się w trudnych, jałowych i nadmorskich warunkach, gdzie inne krzewy zawodzą.
Ciekawostki
- Owoce trudno zrywać pojedynczo, dlatego często obcina się całe owocujące gałązki i wymraża owoce.
- Rokitnik sadzi się do stabilizacji wydm i skarp — jego głęboki, rozłogowy system korzeniowy wiąże piaszczyste podłoże.
Najczęstsze pytania
Dlaczego mój rokitnik nie owocuje?
Rokitnik jest rośliną dwupienną: kwiaty męskie i żeńskie rosną na osobnych krzewach. Aby uzyskać owoce, trzeba posadzić okaz żeński i w pobliżu przynajmniej jeden męski (na kilka roślin żeńskich wystarczy jeden męski), bo zapylenie jest wiatrowe.
Czy rokitnik jest ekspansywny?
Tak, silnie rozrasta się przez odrosty korzeniowe i potrafi tworzyć gęste zarośla. W ogrodzie warto ograniczyć go barierą korzeniową lub regularnie usuwać odrosty, zwłaszcza z dala od żywopłotu.
Czym owoce rokitnika są tak cenne?
Zawierają wyjątkowo dużo witaminy C (więcej niż cytrusy), a także witaminy z grupy B, karotenoidy i cenny olej. Są kwaśne, dlatego przerabia się je na soki, syropy, oleje i przetwory.
Źródła
- Plants of the World Online (POWO)Baza danych (GBIF, POWO…)
- RHS — Hippophae rhamnoidesInstytucja / ogród botaniczny
Moja notatka
Prywatna notatka do tej rośliny — zapisywana w Twojej przeglądarce.
