Amerykański mączniak agrestu

Objawy

Na młodych pędach, liściach oraz owocach agrestu i porzeczki, zwłaszcza czarnej, pojawia się początkowo biały, mączysty, delikatny nalot grzybni. Z czasem nalot filcowacieje i brunatnieje, tworząc rdzawobrązową, trudną do starcia powłokę na owocach i wierzchołkach pędów. Porażone końce pędów deformują się, słabo rosną i zamierają, a owoce brzydną, pękają i tracą wartość handlową. Nalot pojawia się najpierw na najmłodszych, szczytowych partiach przyrostów i na górnej stronie młodych liści, skąd rozprzestrzenia się na zawiązki owoców. Cechą rozpoznawczą amerykańskiego mączniaka — odróżniającą go od łagodnych mączniaków liściowych — jest właśnie ten gęsty, wojłokowaty kożuch, który z białego przechodzi w brązowy filc i mocno przylega do skórki owocu oraz kory pędów; w brązowej warstwie tkwią zimujące owocniki grzyba (kleistotecja) widoczne jako drobne, ciemne punkty. Atakowane stożki wzrostu wykrzywiają się i karłowacieją, liście na wierzchołkach bywają pofałdowane i podwinięte, a krzew tworzy skupione, zdeformowane przyrosty. Owoce pod nalotem można wprawdzie po wytarciu powłoki wykorzystać, ale tracą wygląd i przydatność handlową; przy silnym porażeniu wierzchołki pędów całkowicie zasychają. Objawy narastają od późnej wiosny i nasilają się w ciepłe, wilgotne lato.

Zwalczanie

Wycinanie i niszczenie porażonych wierzchołków pędów wiosną oraz po zbiorze ogranicza źródło zakażenia. Przy silnym porażeniu stosuje się opryski fungicydowe lub preparatami biologicznymi od czasu rozwoju liści; ostrożnie z preparatami siarkowymi, bo wrażliwe odmiany agrestu mogą reagować na nie fitotoksycznie. Cięcie wykonuje się kilka centymetrów poniżej widocznego nalotu, w zdrowe drewno, a wycięty materiał pali się lub usuwa poza działkę (nie kompostuje). Opryski prowadzi się zapobiegawczo lub interwencyjnie od rozwoju liści i powtarza w ciepłej, parnej pogodzie, gdy presja choroby rośnie. Fungicydy systemiczne (np. z grupy triazoli/DMI lub strobiluryn/QoI) należy stosować w rotacji grup o różnym mechanizmie działania, aby nie doprowadzić do uodpornienia się grzyba, oraz bezwzględnie przestrzegać okresów karencji przed zbiorem owoców. Z metod łagodniejszych pomagają preparaty na bazie wodorowęglanu potasu (działanie kontaktowe, głównie zapobiegawcze) oraz biopreparaty bakteryjne. Siarki nie stosuje się w upał ani na odmianach agrestu znanych z wrażliwości, bo grozi to poparzeniem liści i owoców.

Profilaktyka

Sadzenie odmian odpornych, stanowisko słoneczne i przewiewne oraz umiarkowane nawożenie azotem, którego nadmiar sprzyja chorobie. Pomaga unikanie zagęszczenia krzewów i regularne prześwietlanie koron dla lepszego przewiewu. Podstawą jest przecięcie cyklu zimowania patogenu: jesienne wygrabienie i usunięcie opadłych liści oraz wycięcie porażonych, filcowato pokrytych wierzchołków pędów, bo na pędach i w opadłych liściach grzyb przetrwa zimę w postaci kleistotecjów. Krzewy prowadzi się w luźnej rozstawie, z prześwietloną, otwartą koroną, na słonecznym i przewiewnym stanowisku, tak aby pędy i owoce szybko obsychały. Nawożenie warto zrównoważyć w stronę potasu i unikać nadmiaru azotu, który pobudza bujny, podatny przyrost. Pomaga też ściółkowanie i utrzymanie czystego podłoża pod krzewami oraz podlewanie u podstawy rośliny zamiast zraszania liści wieczorem. Najskuteczniejszą, trwałą profilaktyką pozostaje jednak dobór współczesnych odmian agrestu i porzeczki o podwyższonej odporności na tę chorobę.

Jak odróżnić od podobnych

Zwalczanie — metody naturalne i chemiczne

Podajemy grupy i mechanizmy działania, nie marki — konkretne preparaty i ich dopuszczenie różnią się między krajami i bywają wycofywane. Zawsze sprawdź aktualną etykietę i stosuj się do niej.