Kędzierzawość liści brzoskwini

Objawy

Wiosną młode liście stają się pofałdowane, zgrubiałe i kędzierzawe, przybierając czerwone lub żółtozielone zabarwienie z pęcherzowatymi wybrzuszeniami. Silnie porażone liście z czasem pokrywają się białoszarym nalotem zarodników, brązowieją i przedwcześnie opadają. Osłabione drzewa gorzej zawiązują owoce, słabiej rosną i są bardziej podatne na przemarzanie. Pierwsze objawy pojawiają się tuż po rozwinięciu pąków — blaszka jest gruba, sztywna i krucha, a jej powierzchnia nierówno wybrzuszona, bo grzyb pobudza komórki liścia do nadmiernych, nieregularnych podziałów. Zabarwienie waha się od jasnoróżowego i czerwonego po purpurowe; z czasem chore fragmenty szarzeją i pokrywają się delikatnym, białoszarym nalotem — to warstwa worków z zarodnikami (owocowanie grzyba) na powierzchni liścia. Objawy nie ograniczają się do liści: porażone bywają też młode pędy (grubieją, skracają się i wykrzywiają) oraz zawiązki owoców (zniekształcone, z brodawkowatymi, pękającymi naroślami). Po opadnięciu pierwszego, chorego rzutu liści drzewo zwykle wypuszcza drugi, już zdrowy przyrost, co bywa mylące — infekcja jest bowiem jednorazowa, wczesnowiosenna — ale powtórne wypuszczanie liści wyczerpuje rezerwy drzewa. Choroba dotyczy brzoskwini i nektaryny, rzadziej moreli czy migdałowca. Nasilona i powtarzająca się przez kilka sezonów prowadzi do osłabienia, słabego plonowania, zamierania pędów i zwiększonej wrażliwości na mróz.

Zwalczanie

Usuwanie i niszczenie porażonych liści oraz opryski fungicydami miedziowymi lub siarkowymi. Kluczowy jest termin zabiegu przed pękaniem pąków, w fazie ich nabrzmiewania, bo po rozwinięciu się liści oprysk jest już nieskuteczny. Powód tak ścisłego terminu jest biologiczny: zarodniki zimujące na korze i między łuskami pąków kiełkują i wnikają do tkanek dokładnie w momencie nabrzmiewania i pękania pąków, zanim liście się rozwiną. Gdy grzyb jest już wewnątrz tkanki, nie ma skutecznego leczniczego (interwencyjnego) zabiegu — cała ochrona ma charakter zapobiegawczy, osłonowy. W praktyce wykonuje się jeden do dwóch oprysków ochronnych: jesienią po opadnięciu ok. 3/4 liści oraz na przedwiośniu, gdy pąki zaczynają nabrzmiewać, ale jeszcze przed ukazaniem się zielonych wierzchołków; w chłodne, deszczowe wiosny bywa uzasadniony drugi wczesnowiosenny zabieg. Wygrabianie i niszczenie opadłych, porażonych liści ogranicza źródło zakażenia, ale jest wyłącznie działaniem wspomagającym — zarodniki przetrwalne zimują głównie na korze i łuskach pąków, nie tylko na liściach. Usunięcie najsilniej porażonych liści w sezonie zmniejsza zarodnikowanie i pulę infekcyjną na rok następny, lecz nie cofa porażenia bieżącego. Osłabione drzewo warto podlać i zasilić, by wsparło regenerację drugim rzutem liści.

Profilaktyka

Wykonanie oprysku zapobiegawczego wczesną wiosną, a najlepiej dodatkowo jesienią po opadnięciu liści, sadzenie odmian mniej podatnych oraz unikanie stanowisk chłodnych i wilgotnych sprzyjających infekcji. Choroba rozwija się silnie w chłodną, wilgotną pogodę w okresie pękania pąków (najsilniej przy temperaturze ok. 10–16°C i długo utrzymującej się wilgoci na pąkach), natomiast ciepła i sucha wiosna w dużym stopniu ją ogranicza. Skuteczną, niechemiczną metodą dla pojedynczych drzew i form szpalerowych jest osłonięcie korony przed deszczem (daszek, folia) na czas pękania pąków — utrzymanie pąków i rozwijających się liści w suchości uniemożliwia kiełkowanie zarodników w oknie infekcji. Ważny jest też wybór stanowiska: ciepłego, słonecznego, przewiewnego, osłoniętego (np. przy nasłonecznionej ścianie), z dala od zastoisk mrozowych i wilgotnego cienia. Warto sięgać po odmiany mniej podatne i dbać o kondycję drzewa (zrównoważone nawożenie, podlewanie), by lepiej znosiło ewentualną defoliację. Higiena sadu — wygrabianie i usuwanie opadłych liści — dodatkowo zmniejsza presję choroby.

Jak odróżnić od podobnych

Zwalczanie — metody naturalne i chemiczne

Podajemy grupy i mechanizmy działania, nie marki — konkretne preparaty i ich dopuszczenie różnią się między krajami i bywają wycofywane. Zawsze sprawdź aktualną etykietę i stosuj się do niej.