Warzywa na jesienny i zimowy zbiór — co siać w sierpniu i wrześniu

Sierpień w ogrodzie warzywnym to nie koniec sezonu, tylko jego druga odsłona. Grządki zwalniają się po zbiorach czosnku, cebuli, wczesnych ziemniaków czy bobu, gleba jest ciepła, a to najlepsze warunki, by obsiać puste miejsca warzywami na jesienny i zimowy zbiór. Samodzielny, całoroczny zbiór własnych warzyw to jeden z najsilniejszych trendów ogrodniczych — a w sierpniu i wrześniu zamyka się okno na jego ostatnią w tym roku falę. Ten poradnik pokazuje, co i kiedy jeszcze wysiać.

Dlaczego druga połowa lata to dobry moment

Sierpniowe i wrześniowe siewy mają kilka przewag nad wiosennymi. Gleba jest już nagrzana, więc nasiona kiełkują szybko. Wiele warzyw liściowych smakuje lepiej w chłodzie niż w upale — sałata i szpinak w sierpniu rzadziej „strzelają w kwiat” niż w lipcu, a chłodne noce łagodzą ich smak. Presja szkodników i wiosennych chorób jest mniejsza. Do tego zagospodarowujesz miejsce, które i tak stałoby puste do wiosny.

Terminy prac dla całego sezonu zbiera kalendarz ogrodnika; poniżej najważniejsze warzywa na tę porę.

Szybkie warzywa liściowe i korzeniowe

Jeśli chcesz zbiór jeszcze tej jesieni, postaw na gatunki o krótkim cyklu:

• Rzodkiewka — najszybsza z możliwych, do zbioru w 4–6 tygodni. Jesienne siewy są mniej narażone na zdrewnienie i pękanie niż letnie.
• Rukola siewna i sałata siewna — do cięcia „na liść”; zasiej gęsto i zbieraj młode listki wielokrotnie.
• Szpinak warzywny — jesienny siew daje soczyste liście, a przy łagodnej zimie roślina przezimuje i ruszy wczesną wiosną.

Warzywa, które przezimują w gruncie

Prawdziwa nagroda za sierpniowy siew to zbiory w najtrudniejszym momencie — późną jesienią i zimą, gdy sklepowe warzywa liściowe są najdroższe:

• Roszponka warzywna (w Niemczech i Szwajcarii znana jako Feldsalat) — najpopularniejsza sałata zimowa. Skrajnie mrozoodporna, wysiewana od sierpnia do września, zbierana rozetami przez całą zimę pod lekką osłoną.
• Jarmuż — liściasta kapusta, która nie tylko znosi mróz, ale po przymrozku łagodnieje w smaku. Z sierpniowego siewu zbierasz liście od jesieni, przez zimę, aż do przedwiośnia.

Kapusta pekińska i boćwina — na jesienną grządkę

• Kapusta pekińska to klasyczne warzywo poplonowe: rośnie szybko, a wysiana latem, przy krótszym dniu, rzadziej wybija w kwiat niż z siewu wiosennego. Z sierpniowego siewu formuje główki na jesień.
• Boćwina (mangold) — liściowa odmiana buraka, zbierana „na cięcie”: odrasta po ścięciu zewnętrznych ogonków i liści, dając plon aż do mrozów, a przy okryciu również wczesną wiosną.

Praktyka: siew, podlewanie, osłona

Sierpniowa gleba bywa przesuszona, więc przed siewem porządnie podlej rowki, wysiej nasiona i utrzymuj wierzchnią warstwę wilgotną aż do wschodów — to najczęstsza przyczyna nieudanych letnich siewów. Zasady doboru wody zbiera poradnik o podlewaniu.

Grządki po warzywach żywcem wyczerpanych (kapustne, dyniowate) zasil kompostem przed ponownym obsianiem — jak robić to z głową, opisuje poradnik o nawożeniu. Nie sadź po sobie warzyw z tej samej rodziny (płodozmian), a dobrych i złych sąsiadów podpowie poradnik o sąsiedztwie warzyw.

Wraz ze skracającym się dniem wzrost zwalnia, dlatego im później siejesz, tym ważniejsza biała agrowłóknina — podnosi temperaturę o kilka stopni, przyspiesza wschody i chroni przed pierwszym przymrozkiem. To ona zamienia „ostatni siew sezonu” w realny zimowy zbiór. Co jeszcze zrobić w ogrodzie przed zimą, zebrał poradnik o przygotowaniu ogrodu do zimy.