W skrócie
- Kwitnie od października do marca — jedna z niewielu roślin doniczkowych ozdobnych właśnie zimą.
- Lubi chłodne pomieszczenia (12-16°C) — w cieple przekwita szybciej i jest podatny na choroby.
- Podlewać od spodu lub po obwodzie doniczki, nigdy bezpośrednio na bulwę i środek rozety liści.
- Latem bulwa przechodzi okres spoczynku — liście żółkną i zamierają, to naturalne zjawisko.
- Bulwa jest toksyczna, szczególnie niebezpieczna dla dzieci i zwierząt domowych.
Dane botaniczne
- Rodzina
- Pierwiosnkowate (Primulaceae)
- Wysokość
- 0.15–0.3 m
- Szerokość
- 0.15–0.25 m
- Pokrój
- Kępowy
- Tempo wzrostu
- Wolne
- Stanowisko
- Półcień, Cień
- Gleba
- Próchniczna, Torfowa
- Odczyn
- pH 5.5–6.5
- Wilgotność
- Umiarkowana
- Kwitnienie
- Październik–Marzec
- Mrozoodporność
- —
- Rozmnażanie
- Z nasion
Charakterystyka
Z podziemnej, spłaszczonej bulwy wyrastają sercowate liście o charakterystycznym srebrzysto-zielonym marmurkowaniu oraz kwiaty na długich szypułkach, z pięcioma odgiętymi ku górze płatkami, przypominające w locie motyle.
Uprawa i pielęgnacja
Podlewanie
Podlewać od spodu, ustawiając doniczkę na kilka minut w wodzie, albo ostrożnie po obwodzie doniczki — zalanie bulwy i korony liściowej powoduje gnicie. Latem, w okresie spoczynku, podlewać sporadycznie.
Nawożenie
Latem, podczas spoczynku bulwy, nawożenie całkowicie wstrzymać.
Sadzenie
Przepuszczalne, próchnicze podłoże; bulwę sadzić płytko, tak by jej wierzch pozostał tuż nad powierzchnią gleby.
Przycinanie
Przekwitłe kwiaty i zżółkłe liście usuwać przez zdecydowane wykręcenie u samej nasady ogonka, nie przez cięcie.
Rośliny towarzyszące
Dobre sąsiedztwo
Podobne upodobanie do chłodnych stanowisk i zimowo-wiosennego kwitnienia — dobrze komponują się w chłodnych aranżacjach okiennych.
Ten sam wymóg chłodnego, jasnego stanowiska i umiarkowanego podlewania w sezonie zimowym.
Złe sąsiedztwo
Lubi ciepło, wysoką wilgotność powietrza i podłoże wilgotne przez cały rok — odwrotność chłodnych, suchszych warunków potrzebnych cyklamenowi w okresie spoczynku.
Poziom dowodu wskazuje, czy zależność jest poparta badaniami, obserwacją czy tradycją ogrodniczą.
Toksyczność
| Dla kogo | Poziom | Uwagi |
|---|---|---|
| Ludzie | Umiarkowana | Bulwa zawiera saponiny — spożycie powoduje podrażnienie przewodu pokarmowego, wymioty, a w dużych ilościach silniejsze zatrucie. |
| Psy | Umiarkowana | Zjedzenie bulwy może wywołać silne wymioty, biegunkę, w skrajnych przypadkach zaburzenia rytmu serca. |
| Koty | Umiarkowana | Podobne objawy jak u psów — szczególnie niebezpieczna jest podziemna bulwa, dużo bardziej toksyczna niż liście i kwiaty. |
Historia i pochodzenie
Gatunek wyjściowy pochodzi ze wschodniego basenu Morza Śródziemnego, skąd trafił do europejskich ogrodów botanicznych w XVII-XVIII wieku. Intensywna hodowla odmian doniczkowych rozpoczęła się w XIX wieku i trwa do dziś, dając setki odmian różniących się barwą i wielkością kwiatów.
Zastosowanie
Wyłącznie roślina doniczkowa — na chłodne, jasne parapety, do nieogrzewanych werand, klatek schodowych i pomieszczeń o temperaturze poniżej 18°C. Efektowna jesienno-zimowa ozdoba wnętrz.
Ciekawostki
- Nazwa rodzajowa Cyclamen pochodzi od greckiego kyklos (koło) i nawiązuje do spiralnie skręcających się po przekwitnięciu szypułek nasiennych.
- W wielu krajach Europy Środkowej cyklamen jest tradycyjnym prezentem na zimę, alternatywnym dla poinsecji.
Najczęstsze pytania
Dlaczego liście cyklamenu perskiego żółkną i więdną latem?
To naturalny letni spoczynek bulwy, nie choroba. Ogranicz wtedy podlewanie do minimum i przechowaj doniczkę w chłodnym, zacienionym miejscu do jesieni, gdy roślina znów zacznie rosnąć.
Jak prawidłowo podlewać cyklamen, żeby nie zgnił?
Najbezpieczniej podlewać od spodu — wstawić doniczkę na 10-15 minut do miski z wodą, a nadmiar odlać. Woda nie powinna zalewać bulwy ani środka rozety liści.
Czy cyklamen jest bezpieczny w domu z kotem?
Nie — bulwa cyklamenu jest wyraźnie toksyczna dla kotów i psów, może wywołać silne wymioty i biegunkę. W domu ze zwierzętami trzymanymi na wolności lepiej wybrać inną roślinę lub postawić ją w niedostępnym miejscu.
Źródła
- Plants of the World Online (POWO) — Cyclamen persicumBaza danych (GBIF, POWO…)
- RHS — Cyclamen persicumInstytucja / ogród botaniczny
Moja notatka
Prywatna notatka do tej rośliny — zapisywana w Twojej przeglądarce.
