W skrócie
- Jedno z najszybciej rosnących drzew — młode potrafi przyrastać ponad 2 m rocznie.
- Fioletowe, pachnące, dzwonkowate kwiaty rozwijają się wiosną przed liśćmi.
- Ogromne liście dają głęboki cień i dużo opadłej masy.
- Obficie się wysiewa i miejscami zachowuje się inwazyjnie — sadzić z rozwagą.
- Cenna, obfita pożytkowa roślina miododajna.
Dane botaniczne
- Rodzina
- Paulowniowate (Paulowniaceae)
- Wysokość
- 10–15 m
- Szerokość
- 6–12 m
- Pokrój
- Rozłożysty
- Tempo wzrostu
- Szybkie
- Stanowisko
- Słońce
- Gleba
- Gliniasta, Piaszczysta, Próchniczna
- Odczyn
- pH 5.5–7.5
- Wilgotność
- Umiarkowana
- Kwitnienie
- Kwiecień–Maj
- Mrozoodporność
- USDA 5a–9b
- Rozmnażanie
- Z nasion, Z sadzonek
Charakterystyka
Drzewo o szerokiej, rozłożystej koronie i grubych, miękkich pędach. Liście są bardzo duże (u młodych okazów nawet ponad 40 cm), sercowate i owłosione (tomentosa oznacza omszona). Kwiaty przypominają naparstnicę: fioletowe, dzwonkowate, zebrane w sterczące wiechy, silnie pachnące. Owocem są jajowate torebki z tysiącami drobnych, oskrzydlonych nasion.
Uprawa i pielęgnacja
Podlewanie
Młode, szybko rosnące okazy o ogromnych liściach dużo transpirują i wymagają regularnego podlewania. Starsze drzewa lepiej znoszą suszę.
Nawożenie
Umiarkowanie; nadmiar azotu daje bujny, ale mniej zdrewniały i mniej mrozoodporny przyrost.
Sadzenie
Głębokie, żyzne i przepuszczalne stanowisko w pełnym słońcu, osłonięte od silnych wiatrów łamiących duże liście.
Kalendarz cięcia
Grupa cięcia: Krzewy odmładzane co wiosnę (dla ozdobnych pędów/liści)
Co i jak ciąć
Wczesną wiosną, przed ruszeniem wegetacji, zetnij zeszłoroczne pędy nisko nad zdrewniałą podstawą (czopy 2–3 pąki); po cięciu zasil roślinę. Rób to tylko roślinom już zadomowionym (zwykle od 2.–3. roku po posadzeniu) — świeżo posadzonych nie tnij tak mocno, najpierw daj im dobrze się ukorzenić.
Wczesną wiosną.
Czego nie robić
Nie rób tego roślinom, których walorem są kwiaty na starym drewnie — stracisz kwitnienie.
Rośliny towarzyszące
Dobre sąsiedztwo
Sadzona jako soliter na otwartej przestrzeni najlepiej pokazuje pokrój i kwitnienie, a opadające ogromne liście łatwo tu sprzątać.
Złe sąsiedztwo
Gęsty cień ogromnych liści, łapczywe korzenie i gruba warstwa opadłych liści tłumią mniejsze rośliny bezpośrednio pod paulownią.
Poziom dowodu wskazuje, czy zależność jest poparta badaniami, obserwacją czy tradycją ogrodniczą.
Toksyczność
| Dla kogo | Poziom | Uwagi |
|---|---|---|
| Ludzie | Brak | — |
| Psy | Lekka | — |
| Koty | Lekka | — |
Historia i pochodzenie
Rodzaj nazwano na cześć Anny Pawłownej, córki cara Pawła I. Do Europy sprowadzona w XIX wieku jako drzewo ozdobne i pożytkowe; ceniona też za lekkie, szybko przyrastające drewno. W Ameryce Północnej i części Europy uznana za gatunek inwazyjny.
Zastosowanie
Sadzona jako soliter w dużych ogrodach i parkach dla efektownych kwiatów i egzotycznego pokroju. Bywa prowadzona na głowę (coppicing) w celu uzyskania gigantycznych liści w kompozycjach subtropikalnych. Ze względu na inwazyjność należy unikać sadzenia w pobliżu terenów naturalnych.
Ciekawostki
- Nasiona paulownii były niegdyś używane jako wypełniacz amortyzujący w transporcie chińskiej porcelany.
- Drewno jest bardzo lekkie, wymiarowo stabilne i wysoko cenione w Japonii (kiri) na skrzynie i instrumenty.
Najczęstsze pytania
Jak szybko rośnie paulownia?
To jedno z najszybciej rosnących drzew klimatu umiarkowanego — młode, dobrze podlewane okazy potrafią przyrastać 2–4 m w sezonie. Tempo maleje wraz z wiekiem, gdy drzewo zaczyna kwitnąć i owocować.
Czy paulownia jest inwazyjna?
Może być. Wytwarza ogromne ilości lekkich, oskrzydlonych nasion, które łatwo się rozsiewają i kiełkują na terenach ruderalnych. W wielu regionach zaleca się ostrożność i unikanie sadzenia w sąsiedztwie siedlisk przyrodniczych.
Dlaczego moja paulownia nie kwitnie?
Najczęściej to kwestia wieku i przemarzania pąków. Pąki kwiatowe zawiązują się jesienią i zimują — w chłodniejszych strefach mroźna zima potrafi je zniszczyć. Coroczne silne cięcie na głowę również eliminuje kwitnienie na rzecz dużych liści.
Źródła
- Plants of the World Online (POWO)Baza danych (GBIF, POWO…)
- CABI Invasive Species Compendium — Paulownia tomentosaBaza danych (GBIF, POWO…)
Moja notatka
Prywatna notatka do tej rośliny — zapisywana w Twojej przeglądarce.
