W skrócie
- Stanowisko: półcień lub cień, w słońcu tylko przy stale wilgotnej glebie.
- Gleba żyzna, próchniczna, świeża; toleruje różne odczyny.
- Kwitnie od czerwca do sierpnia zwiewną chmurą żółtozielonych kwiatów.
- Bardzo mrozoodporny (strefa USDA 3), niewymagający i długowieczny.
- Ściąć po kwitnieniu — odbija świeżą rozetą i ogranicza samosiew.
Dane botaniczne
- Rodzina
- Różowate (Rosaceae)
- Wysokość
- 0.3–0.5 m
- Szerokość
- 0.5–0.6 m
- Pokrój
- Kępowy
- Tempo wzrostu
- Umiarkowane
- Stanowisko
- Słońce, Półcień, Cień
- Gleba
- Gliniasta, Próchniczna
- Odczyn
- pH 6–7.5
- Wilgotność
- Umiarkowana, Wilgotna
- Kwitnienie
- Czerwiec–Sierpień
- Mrozoodporność
- USDA 3a–8b
- Rozmnażanie
- Przez podział, Z nasion
Charakterystyka
Tworzy zwarte, kopulaste kępy o wysokości 30–50 cm. Okrągławe, płytko klapowane liście pokrywa delikatny meszek, dzięki któremu woda skupia się w srebrzyste perełki na powierzchni blaszki. Drobne, bezpłatkowe kwiaty zebrane są w luźne, pienisto rozgałęzione baldachogrona o barwie limonkowej zieleni.
Uprawa i pielęgnacja
Podlewanie
Woli glebę stale świeżą. W pełnym słońcu i przy suszy liście brązowieją na brzegach — wtedy podlewać częściej lub ściąć nać do odrostu.
Nawożenie
Umiarkowanie — na żyznej glebie przywrotnik dobrze radzi sobie bez dokarmiania.
Sadzenie
Wzbogacić stanowisko kompostem, aby utrzymać wilgoć; toleruje różne gleby poza skrajnie suchymi.
Przycinanie
Ściąć przekwitłe kwiatostany i zmęczone liście nisko nad ziemią — roślina szybko wypuszcza świeżą rozetę.
Rośliny towarzyszące
Dobre sąsiedztwo
Miękkie, kopulaste kępy przywrotnika maskują nagie podstawy krzewów róż i łagodzą przejście do rabaty — klasyczne zestawienie ogrodów angielskich i niemieckich.
Oba gatunki lubią próchniczną, świeżą glebę w półcieniu; szerokie liście funkii kontrastują z drobno klapowanymi liśćmi przywrotnika.
Wilgociolubny towarzysz o pierzastych kwiatostanach, kwitnący nieco później — wspólnie wypełniają cienistą rabatę.
Złe sąsiedztwo
Przywrotnik obficie się wysiewa, a jego bujne liście zagłuszają niskie, powolne rośliny skalne.
Poziom dowodu wskazuje, czy zależność jest poparta badaniami, obserwacją czy tradycją ogrodniczą.
Choroby i szkodniki
Toksyczność
| Dla kogo | Poziom | Uwagi |
|---|---|---|
| Ludzie | Brak | — |
| Psy | Brak | — |
| Koty | Brak | — |
Historia i pochodzenie
Rodzajowa nazwa Alchemilla wywodzi się od alchemików, którzy zbierali skraplającą się na liściach rosę jako rzekomo najczystszą wodę do swoich doświadczeń. Ludowa nazwa przywrotnika (niem. Frauenmantel — płaszcz Matki Boskiej) odnosi się do kształtu liścia i dawnego zielarskiego zastosowania w dolegliwościach kobiecych.
Zastosowanie
Do obwódek rabat i ścieżek, jako roślina okrywowa pod krzewami i różami, do ogrodów naturalistycznych oraz na kwiat cięty. Sprawdza się w cienistych zakątkach, gdzie rozświetla je limonkowa barwa kwiatów.
Ciekawostki
- Perełki wody na liściach to efekt gutacji — roślina wydala nadmiar wilgoci przez brzegi blaszki, a woskowaty meszek utrzymuje krople w kulistej formie.
- Żółtozielone kwiatostany są cenionym, trwałym wypełniaczem bukietów, także w formie suszu.
Najczęstsze pytania
Dlaczego na liściach przywrotnika utrzymują się krople wody?
To połączenie gutacji (wydalania nadmiaru wody przez brzegi liścia) z woskowatym, owłosionym naskórkiem, który odpycha wodę i skupia ją w srebrzyste perełki. Zjawisko najlepiej widać rankiem.
Jak ograniczyć nadmierny samosiew przywrotnika?
Wystarczy ściąć przekwitłe kwiatostany, zanim zawiążą nasiona. Przy okazji roślina odbija świeżą, ozdobną rozetą liści.
Czy przywrotnik rośnie w pełnym słońcu?
Tak, ale tylko przy stale wilgotnej glebie. W suchym, nasłonecznionym miejscu brzegi liści brązowieją; najlepiej czuje się w półcieniu.
Źródła
- Plants of the World Online (POWO)Baza danych (GBIF, POWO…)
- RHS — Alchemilla mollisInstytucja / ogród botaniczny
Moja notatka
Prywatna notatka do tej rośliny — zapisywana w Twojej przeglądarce.