W skrócie
- Pokrój płożący: 30–80 cm wysokości przy 80–200 cm szerokości — rośnie szerzej niż wyżej.
- Kwitnie powtarzalnie od czerwca do pierwszych przymrozków, na przyrostach bieżącego roku.
- Cięcie minimalne: co roku tylko sanitarne, mocne odmłodzenie do 20–30 cm co 2–3 lata (róże wielkokwiatowe tnie się co roku najostrzej, do 10–15 cm).
- Sadzi się gęsto: 3 sztuki na metr kwadratowy dla odmian silniejszych, 4–5 dla najniższych, czyli co 45–60 cm.
- Róże praktycznie nie wytwarzają nektaru — dla owadów liczą się wyłącznie odmiany pojedyncze i półpełne, dające dostęp do pyłku.
Dane botaniczne
- Rodzina
- Różowate (Rosaceae)
- Wysokość
- 0.3–0.8 m
- Szerokość
- 0.8–2 m
- Pokrój
- Płożący
- Tempo wzrostu
- Szybkie
- Stanowisko
- Słońce, Półcień
- Gleba
- Próchniczna, Gliniasta, Piaszczysta
- Odczyn
- pH 6–7
- Wilgotność
- Umiarkowana
- Kwitnienie
- Czerwiec–Październik
- Mrozoodporność
- USDA 5a–9a
- Rozmnażanie
- Z sadzonek, Przez odkłady
Charakterystyka
Róża okrywowa nie jest gatunkiem botanicznym, lecz grupą ogrodniczą: szkółki sprzedają pod tą nazwą odmiany o pędach ścielących się po gruncie albo szeroko rozpostartych i łukowato wygiętych ku ziemi. Krzew rozrasta się wyraźnie szerzej niż wyżej — typowo do 30–80 cm wysokości przy 80–200 cm szerokości. Najniższe odmiany ledwo odrywają się od gruntu, najsilniejsze, jak Swany, zajmują z czasem około dwóch metrów średnicy. Ten pokrój odziedziczyły w dużej mierze po Rosa wichuraiana — wschodnioazjatyckim gatunku, dziś w bazach taksonomicznych ujmowanym pod przyjętą nazwą Rosa lucieae — którego pędy w naturze ścielą się po ziemi i skałach; stamtąd pochodzą też drobne, mocno połyskliwe listki charakterystyczne dla większości odmian tej grupy. Liść jest nieparzystopierzasty, zwykle z 5–7 błyszczących, ząbkowanych listków, a gładka, woskowata skórka sprzyja szybszemu obsychaniu blaszki po deszczu. Kwiaty są mniejsze niż u róż szlachetnych — od pojedynczych, pięciopłatkowych z odsłoniętymi pręcikami, po drobne, gęsto pełne rozetki — ale wytwarzane bardzo licznie, w gronach, niemal bez przerwy od czerwca aż do pierwszych przymrozków. Kwitnienie zachodzi na przyrostach bieżącego roku i to właśnie decyduje o terminie cięcia. Zapach nie był głównym celem selekcji tej grupy: hodowcy premiowali zdrowotność liści, obfitość kwitnienia i tempo zwierania okrywy, więc większość odmian pachnie słabo lub wcale, a tylko pojedyncze wyraźniej. Pędy są gęsto ukolcone — to zaleta, gdy nasadzenie ma zniechęcać do wydeptywania skrótów, i poważna wada przy odchwaszczaniu. Roślina najlepiej kwitnie w pełnym słońcu; toleruje półcień, ale kwitnie tam słabiej, a wolniej schnące liście chętniej porasta mączniak prawdziwy. Wystarczy jej przeciętna, przepuszczalna gleba ogrodowa o odczynie 6,0–7,0; źle znosi zastoiska wody. Po ukorzenieniu, zwykle od drugiego sezonu, znosi suszę wyraźnie lepiej niż róże wielkokwiatowe. Materiał szkółkarski bywa dwojaki: rośliny na własnym korzeniu, rozmnożone z sadzonek, oraz odmiany okulizowane na podkładce. Od tego zależy, czy trzeba zagłębiać miejsce okulizacji i wycinać dziczki wybijające poniżej niego.
Popularne odmiany
- ‘The Fairy’
- Formalnie odmiana z grupy polianta, w handlu i w nasadzeniach masowych traktowana jako okrywowa. Wprowadzona w 1932 roku w Anglii. Drobne, jasnoróżowe, gęsto pełne rozetki w bardzo licznych gronach; zaczyna kwitnąć później niż większość róż, zwykle w lipcu, ale kwitnie do przymrozków. Około 0,6–0,9 m wysokości przy 0,9–1,2 m szerokości.
- ‘Swany’
- Epitet hodowlany Meiburenac, hodowla Meilland. Czysto białe, bardzo gęsto pełne kwiaty nad połyskliwymi liśćmi. Jeden z najniższych i najszerszych pokrojów w grupie: około 0,6 m wysokości przy rozpiętości dochodzącej do 2 m, więc na małą rabatę jest za silna.
- ‘Flower Carpet Pink’
- Nazwa handlowa odmiany Noatraum z niemieckiej hodowli Noack, w Niemczech sprzedawanej jako Heidetraum. Półpełne, intensywnie różowe kwiaty z widocznymi pręcikami i wyjątkowo połyskliwe, zdrowe liście — jedna z najczęściej sadzonych róż okrywowych w Europie Środkowej. Około 0,6–0,8 m wysokości przy 1–1,2 m szerokości.
- ‘Max Graf’
- Historyczna odmiana z 1919 roku, mieszaniec róży pomarszczonej i Rosa wichuraiana. Pojedyncze, różowe kwiaty z białym środkiem i żółtymi pręcikami — w odróżnieniu od reszty grupy kwitnie tylko raz, wczesnym latem. Pędy silnie płożące, ukorzeniające się w węzłach. Od niej wywodzi się mrozoodporna linia Rosa × kordesii.
- ‘Palmengarten Frankfurt’
- Hodowla Kordes, wyróżniona niemieckim znakiem ADR przyznawanym po wieloletniej ocenie bez ochrony fungicydowej. Intensywnie różowe, półpełne kwiaty, bardzo zdrowe liście, silny wzrost i szybkie zwieranie okrywy. Około 0,6–0,8 m wysokości; nazwana na cześć ogrodu botanicznego Palmengarten we Frankfurcie.
Uprawa i pielęgnacja
Podlewanie
Po ukorzenieniu, zwykle od drugiego sezonu, znosi suszę wyraźnie lepiej niż róże wielkokwiatowe. W pierwszym roku po posadzeniu podlewać rzadko, ale obficie i pod korzeń — na skarpie woda spływa po powierzchni, więc pomaga uformowanie misy wokół każdej rośliny. Nie zraszać liści.
Nawożenie
Ostatnie zasilanie azotem do końca lipca. Późniejsze wypycha niezdrewniałe przyrosty, które przemarzają — a przy nasadzeniach masowych wycinanie przemarzniętych pędów spomiędzy kolców jest bardzo pracochłonne.
Sadzenie
Przed sadzeniem bezwzględnie usunąć chwasty trwałe o rozłogach (perz, powój, ostrożeń) — po zwarciu kolczastej okrywy nie da się ich już wybrać. Gleba przeciętna ogrodowa, przepuszczalna; ściółka z kory o grubości 5–7 cm ogranicza chwasty do czasu zwarcia nasadzenia.
Przycinanie
Corocznie wystarczy cięcie sanitarne: usunięcie pędów przemarzniętych, złamanych i chorych. Co 2–3 lata krzewy skraca się mocniej, do 20–30 cm nad ziemią, żeby odmłodzić okrywę i zapobiec ogołacaniu się środka kępy. Duże powierzchnie tnie się wtedy nożycami do żywopłotu lub kosą spalinową na jednakową wysokość.
Rośliny towarzyszące
Dobre sąsiedztwo
Ma te same wymagania świetlne i glebowe, kwitnie równolegle przez cały sezon i miękkim, siwozielonym pokrojem łagodzi sztywną plamę róż. Klasyczne zestawienie przy rabatach różanych.
Znosi suche, nasłonecznione skarpy tak samo dobrze jak róża okrywowa, a jej wyprostowane, jasnoniebieskie kwiatostany dają wyraźny kontrast wysokości i barwy nad płożącą okrywą.
Trawy ozdobne o kępowym pokroju są standardowym partnerem róż okrywowych w zieleni miejskiej — inna faktura, zbliżone wymagania stanowiskowe i brak konkurencji w tej samej warstwie.
Złe sąsiedztwo
Drugi silny gatunek okrywowy w tej samej warstwie. Barwinek przerasta pędy róży od spodu i po zwarciu nasadzenia nie da się go już wyplątać spomiędzy kolców — trzeba wybrać jedną okrywę, nie łączyć dwóch.
Choroba zmęczenia gleby: młode róże sadzone tam, gdzie wcześniej rosły róże, słabo się przyjmują i marnie rosną. Przed nowym nasadzeniem trzeba wymienić ziemię na głębokość i szerokość co najmniej 45 cm albo wybrać inne miejsce.
Poziom dowodu wskazuje, czy zależność jest poparta badaniami, obserwacją czy tradycją ogrodniczą.
Choroby i szkodniki
Czarne lub ciemnobrązowe plamy z postrzępionymi brzegami na liściach róż, wokół których blaszka żółknie. Porażone liście masowo opadają, osłabiając roślinę i ograniczając kwitnienie. Choroba nasila się w wilgotne lata i przy słabej przewiewności. Plamy są zwykle okrągłe, o średnicy od kilku milimetrów do ok. 1–1,5 cm, a ich najważniejszą cechą rozpoznawczą jest promieniście strzępiasty, pierzasty brzeg — grzybnia rozrasta się pod skórką liścia we wszystkie strony, dając charakterystyczne „gwiazdkowate” obrzeże (stąd niemiecka nazwa Sternrußtau). Przy silnym porażeniu plamy zlewają się w większe, nieregularne pola, a otaczające je żółknięcie obejmuje coraz większą część blaszki, aż cały liść staje się żółty i opada. Na górnej stronie plam pojawiają się drobne, ciemne owocnikowania konidialne (acerwulusy), natomiast spód liścia pozostaje bez nalotu. Objawy występują najpierw na dolnych, najstarszych liściach i stopniowo przesuwają się ku górze krzewu, ponieważ zarodniki przenoszone są z rozpryskami wody z gleby i niżej położonych liści. Na młodych, zielonych pędach mogą pojawić się drobne, purpurowoczerwone przebarwienia i plamki. Do kiełkowania zarodników i zakażenia konieczne jest długotrwałe, kilkugodzinne zwilżenie liści, dlatego choroba wybucha po ciepłych, deszczowych okresach. Powtarzająca się defoliacja wyczerpuje krzew, ogranicza kwitnienie i pogarsza zimotrwałość.
Mączniak prawdziwyBiały, mączysty nalot na liściach, pędach i pąkach. Liście żółkną, deformują się i przedwcześnie opadają. Nalot rozwija się na obu stronach blaszki, często dobrze widoczny od góry, i daje się łatwo zetrzeć palcem — to powierzchniowa grzybnia ektopasożyta, czerpiąca składniki z komórek skórki za pomocą ssawek (haustoriów). Początkowo widoczne są pojedyncze, okrągłe, białe plamki, które z czasem zlewają się i pokrywają całą powierzchnię liści oraz młode przyrosty. Najbardziej podatne są liście młode i tegoroczne pędy; silne porażenie powoduje ich marszczenie, sztywnienie i zahamowanie wzrostu, a na pąkach — deformację lub zamieranie kwiatów. Na owocach niektórych gatunków (agrest, jabłoń, dyniowate) nalot pozostawia ordzawienia lub skorzawiałą powłokę. Pod koniec sezonu w obrębie nalotu pojawiają się drobne, ciemne owocniki (chasmotecja, dawniej nazywane klejstotecjami) — zimujące struktury patogena. Choroba dotyka wielu roślin, m.in. róż, dębu, ligustru, bzu, dyniowatych, zbóż, winorośli, jabłoni, agrestu, floksów i jeżówek, przy czym każdego z tych żywicieli poraża wyspecjalizowany gatunek grzyba.
RdzaRdzawopomarańczowe lub brunatne, pylące skupiska zarodników na spodniej stronie liści, którym na wierzchu odpowiadają żółte plamy. Silnie porażone liście żółkną i przedwcześnie opadają, roślina słabnie. Dotyczy m.in. róż, malw, a niektóre rdze mają żywiciela pośredniego (np. rdza gruszy — jałowiec). Krostki (skupiska zarodników letnich, tzw. urediniów) przebijają skórkę liścia i uwalniają pomarańczowo-rdzawy proszek, który ściera się na palec — to najpewniejsza cecha rozpoznawcza. W pełni lata pojawiają się głównie na spodzie blaszki, wzdłuż nerwów i na ogonkach, u niektórych gatunków także na zielonych pędach i działkach kielicha. Późną jesienią skupiska ciemnieją do brunatnoczarnych — to zarodniki przetrwalnikowe (telia), którymi grzyb zimuje na resztkach roślin. Rdze cechuje wąska specjalizacja: dana rdza poraża zwykle jeden gatunek lub rodzaj żywiciela, dlatego rdza róży, malwy oraz prawoślazu, fasoli, pora i czosnku, mięty, pelargonii czy trawnika to różne, niewymienne grzyby. Objaw ogólny — żółknięcie i przedwczesne opadanie liści — osłabia roślinę, ogranicza kwitnienie i plonowanie, rzadko jednak zabija ją w ciągu jednego sezonu.
MszyceDrobne (1–3 mm) owady o miękkim ciele, zielone, czarne lub różowe, żerujące gromadnie na młodych pędach i spodniej stronie liści. Wydzielają lepką rosę miodową. Cechą diagnostyczną odróżniającą mszyce od innych drobnych owadów ssących jest para syfonów (rurkowatych wyrostków) na końcu odwłoka oraz ogonek (cauda); w jednej kolonii występują zwykle formy bezskrzydłe (dzieworodne samice) obok uskrzydlonych migrantek, które latem nalatują na nowe rośliny. Latem mszyce rozmnażają się dzieworodnie i żyworodnie, w wielu pokoleniach, dzięki czemu populacja narasta lawinowo; jesienią u wielu gatunków pojawia się pokolenie płciowe składające zimujące jaja na żywicielu, a gatunki dwudomowe przenoszą się między żywicielem zimowym (często drzewem lub krzewem) a letnim (rośliną zielną). Objawy żerowania to skręcanie, kędzierzawienie i deformacja młodych liści, zahamowanie wzrostu, żółknięcie oraz opadanie pąków i zawiązków. Obfita rosa miodowa oblepia liście, a rozwijający się na niej grzyb czerni sadzakowej tworzy czarny nalot ograniczający fotosyntezę; rosą miodową żywią się mrówki, które w zamian bronią kolonii przed drapieżcami. Mszyce są też ważnymi wektorami wirusów roślinnych (m.in. mozaik), przenosząc je z rośliny na roślinę już podczas krótkiego kłucia próbnego.
PrzędziorkiMaleńkie (0,3–0,5 mm) pajęczaki, trudne do dostrzeżenia gołym okiem, żerujące na spodniej stronie liści. Objawy: drobne, jasne plamki (nakłucia), z czasem liście szarzeją, żółkną i zasychają. Przy silnym porażeniu widoczna delikatna pajęczyna. Rozwojowi sprzyja ciepłe, suche powietrze — częsty problem roślin doniczkowych zimą przy grzejnikach. Przędziorki nie są owadami, lecz roztoczami z rodziny Tetranychidae — dorosłe osobniki mają 8 odnóży (larwy tylko 6). Najpospolitszy w uprawach jest przędziorek chmielowiec (Tetranychus urticae): żółtozielone samice noszą po bokach ciała dwie ciemne plamy, a zimujące samice przebarwiają się na pomarańczowoczerwono. W sadach częsty jest przędziorek owocowiec (Panonychus ulmi), którego czerwone jaja zimują gromadnie na korze pędów. Mechanizm żerowania: roztocze nakłuwają komórki skórki i miękiszu spodu liścia i wysysają ich zawartość, a opróżnione komórki wypełniają się powietrzem — stąd charakterystyczne, srebrzysto-szare, drobne cętkowanie widoczne od góry blaszki (przypomina mozaikowe odbarwienie). Przy dużej liczebności liście brązowieją, zwijają się i przedwcześnie opadają, a cała roślina słabnie i traci przyrosty. Gęsta pajęczyna snuta między liśćmi i wierzchołkami pędów pojawia się dopiero przy zaawansowanym ataku i jest sygnałem ryzyka rozwleczenia szkodnika na sąsiednie rośliny. Cykl rozwojowy jest bardzo szybki w cieple i suszy — w temperaturze 25–30°C jedno pokolenie może zamknąć się w 1–2 tygodnie, stąd liczne pokolenia w sezonie i gwałtowne, wykładnicze narastanie populacji. Samice składają kuliste, przezroczyste jaja na spodzie liści. Zimują zapłodnione samice (w szczelinach kory, ściółce i resztkach roślinnych) lub — u przędziorka owocowca — jaja na korze. Wczesne porażenie łatwo przeoczyć; w diagnostyce pomaga strząśnięcie liścia nad białą kartką (widoczne wędrujące punkciki) albo obejrzenie spodu liścia przez lupę.
Pilarze (błonkówki roślinożerne)Larwy bardzo przypominają gąsienice motyli, ale mają więcej par odnóży odwłokowych (sześć i więcej) oraz pojedyncze oczka po bokach głowy, co pozwala je odróżnić. Żerują często gromadnie, szkieletując liście lub zjadając je do nerwów, i potrafią ogołocić krzew agrestu czy porzeczki w ciągu kilku dni. Żywicielami są agrest, porzeczka, róża, śliwa i sosna. Objawy: oprócz gołożerów na liściach larwy gatunków owocowych (np. u śliwy) wgryzają się w młode zawiązki owoców, powodując ich opadanie. Dorosłe pilarze to niewielkie (kilkumilimetrowe) błonkówki bez wyraźnej „talii osowej” — odwłok szeroko przylega do tułowia, co odróżnia je od os i pszczół; samice mają piłkowate pokładełko (stąd nazwa „pilarze”), którym nacinają tkankę liścia lub zawiązka owocu i składają jaja do jej wnętrza. Larwy są najczęściej zielone, upodobnione barwą do liścia, u części gatunków z ciemnymi brodawkami lub plamkami; ich posuwki są pozbawione haczyków czepnych, jakie mają gąsienice motyli, a zaniepokojone larwy wielu gatunków unoszą tylny koniec ciała w charakterystyczną literę „S”. Najgroźniejsze grupy to: pilarznica agrestowa (Nematus ribesii) na agreście i porzeczce, ogałacająca krzew od środka; śluzownice (rodzaj Caliroa) na gruszy, wiśni i śliwie, których oślizłe, przypominające ślimaczki larwy wygryzają górną skórkę liścia (okienkowanie), przez co liść brązowieje jak przypalony; pilarze owocowe z rodzaju Hoplocampa na śliwie i jabłoni, drążące korytarze w młodych zawiązkach i pozostawiające wilgotne, cuchnące odchody; oraz borecznikowate (Diprion, Neodiprion) na sośnie, żerujące gromadnie na igłach. Cykl rozwojowy: dorosłe wylatują wiosną, larwy żerują kilka tygodni, po czym schodzą do gleby lub ściółki, gdzie przepoczwarzają się w kokonie i zimują jako larwa (przedpoczwarka); zależnie od gatunku rozwija się 1–3 pokoleń w sezonie.
Toksyczność
| Dla kogo | Poziom | Uwagi |
|---|---|---|
| Ludzie | Brak | — |
| Psy | Lekka | Gęsto ukolcone, płożące pędy leżą dokładnie na wysokości psiego pyska i łap — realnym ryzykiem są urazy mechaniczne, nie zatrucie. Płatki i owoce nie są trujące. |
| Koty | Brak | — |
Historia i pochodzenie
Płożące róże weszły do ogrodów wraz z introdukcją Rosa wichuraiana z Azji Wschodniej pod koniec XIX wieku. Gatunek ten stał się dawcą zarówno pokroju, jak i połyskliwych, zdrowych liści dla całych linii hodowlanych. Pierwszym szeroko znanym mieszańcem tego typu był Max Graf z 1919 roku, krzyżówka róży pomarszczonej z Rosa wichuraiana, kwitnąca tylko raz w sezonie. To z niego Wilhelm Kordes wyprowadził w latach 40. XX wieku Rosa × kordesii — płodną, mrozoodporną linię, na której oparto wiele późniejszych odmian krajobrazowych. Jako odrębna kategoria handlowa róże okrywowe uformowały się dopiero w drugiej połowie XX wieku, wraz z zapotrzebowaniem zieleni miejskiej na rośliny do obsadzania skarp, rond i pasów drogowych — miejsc, w których corocznego cięcia i regularnych oprysków po prostu nie da się wykonać. Ton nadały niemieckie szkółki Kordes, Noack i Tantau oraz francuski Meilland. Kluczowym kryterium selekcji stała się zdrowotność liści bez ochrony chemicznej. W Niemczech mierzy ją test ADR, prowadzony od 1950 roku, ale dopiero od 1997 roku odmiany ocenia się w nim całkowicie bez ochrony fungicydowej — przez trzy lata i równolegle w kilku niezależnych ogrodach testowych w różnych rejonach kraju. Właśnie dlatego znak ADR na etykiecie jest dziś najbardziej praktyczną wskazówką przy wyborze róży okrywowej na trudne, rzadko pielęgnowane stanowisko.
Zastosowanie
Podstawowe zastosowanie to duże, jednorodne powierzchnie, na których liczy się efekt masy i niski nakład pracy: skarpy, nasypy, pasy zieleni przy ciągach pieszych, ronda, obrzeża parkingów i przedogródki. Na skarpie róża okrywowa pełni podwójną rolę — zwarta sieć pędów i korzeni ogranicza spływ powierzchniowy oraz erozję, a kolczaste pędy skutecznie zniechęcają do skracania sobie drogi przez zieleniec. Sadzi się gęsto i od razu w rozstawie docelowej: przyjmuje się 3 sztuki na metr kwadratowy dla odmian silniejszych i 4–5 dla najniższych, co odpowiada odstępowi 45–60 cm. Rzadsze sadzenie wydłuża okres, w którym gleba pozostaje odsłonięta, a na skarpie oznacza to dodatkowe sezony pielenia. Przed sadzeniem trzeba bezwzględnie usunąć chwasty trwałe o rozłogach — perz, powój, ostrożeń — bo po zwarciu okrywy nie da się ich już wybrać spomiędzy kolczastych pędów; ściółka z kory o grubości 5–7 cm mostkuje ten czas. W ogrodzie prywatnym grupa ta sprawdza się jako obwódka rabaty różanej, wypełnienie przestrzeni między wyższymi krzewami, obsadzenie korony murku oporowego, z którego pędy ładnie się przewieszają, oraz jako niska bariera oddzielająca. Nie nadaje się natomiast na powierzchnie, po których się chodzi, ani do ciasnych rabat z bylinami wymagającymi corocznego dzielenia — każde wejście między pędy kończy się zadrapaniami. Dobrymi partnerami są rośliny o zbliżonych wymaganiach i odmiennej fakturze: kocimiętka, perowskia, trawy ozdobne, rozchodniki. Kwiatów tej grupy nie ścina się do wazonu — szypuły są na to zbyt krótkie, a walorem jest tu plama koloru utrzymująca się miesiącami, nie pojedynczy kwiat.
Ciekawostki
- Róże praktycznie nie wytwarzają nektaru — owady zbierają z nich wyłącznie pyłek. Dlatego realny pożytek dają tylko odmiany pojedyncze i półpełne, u których pręciki nie zostały przekształcone w płatki; gęsto pełna rozetka jest dla zapylaczy bezużyteczna.
- Płożący pokrój i połysk liści całej tej grupy pochodzą w dużej mierze od jednego gatunku — Rosa wichuraiana, która w naturze ściele się po ziemi i skałach zamiast rosnąć w górę.
- Nazwa handlowa odmiany bywa czymś innym niż jej epitet odmianowy: Flower Carpet to seria handlowa, a kryjąca się pod nią różowa odmiana nosi nazwę Noatraum i w Niemczech sprzedawana jest jako Heidetraum.
- Pędy wielu odmian ukorzeniają się samoistnie w miejscach, w których dotykają wilgotnej ziemi — ta cecha, przydatna przy umacnianiu skarp, jest zarazem najprostszym domowym sposobem rozmnażania przez odkłady.
Najczęstsze pytania
Czym różni się róża okrywowa od róży wielkokwiatowej?
Różnią się pokrojem, przeznaczeniem i przede wszystkim cięciem. Róża okrywowa ma pędy płożące lub szeroko rozpostarte i rośnie szerzej niż wyżej (30–80 cm wysokości przy 80–200 cm szerokości), a róża wielkokwiatowa tworzy sztywny, wzniesiony krzew 0,6–1,5 m. Okrywowa daje liczne, drobne kwiaty w gronach i sadzi się ją masowo dla efektu plamy koloru; wielkokwiatowa daje pojedyncze kwiaty o średnicy 10–12 cm na długich szypułach i to z niej pozyskuje się kwiat cięty. Najważniejsza różnica praktyczna dotyczy cięcia: różę wielkokwiatową skraca się co roku najostrzej ze wszystkich grup, do 3–5 oczek (około 10–15 cm), a różę okrywową tnie się co roku wyłącznie sanitarnie i dopiero co 2–3 lata skraca mocniej, do 20–30 cm. Okrywowe są też zwykle zdrowsze i mniej pachnące — hodowcy selekcjonowali je pod kątem odporności liści, a nie zapachu.
Jak gęsto sadzić róże okrywowe na skarpie?
Standardowo 3 sztuki na metr kwadratowy dla odmian silniej rosnących i 4–5 dla najniższych, co odpowiada odstępowi 45–60 cm. Sadzi się od razu w rozstawie docelowej — rzadsze nasadzenie oznacza dodatkowe sezony odsłoniętej gleby i pielenia. Przed sadzeniem trzeba usunąć chwasty trwałe z rozłogami, bo później nie da się ich wybrać spomiędzy kolców. Na stromej skarpie warto uformować wokół każdej rośliny płytką misę, żeby woda z podlewania wsiąkała zamiast spływać po powierzchni, i wyściółkować całość korą na 5–7 cm.
Kiedy i jak przycinać różę okrywową?
Termin to przedwiośnie, około marca, przed ruszeniem pąków — róża okrywowa kwitnie na przyrostach bieżącego roku. Co roku wystarczy cięcie sanitarne: usunięcie pędów przemarzniętych, złamanych i chorych. Co 2–3 lata wykonuje się cięcie odmładzające, skracając całą kępę do 20–30 cm nad ziemią; przy dużych powierzchniach robi się to nożycami do żywopłotu na jednakową wysokość. Nie należy skracać jej co roku tak krótko jak róż wielkokwiatowych — to osłabia krzew i opóźnia zwarcie okrywy.
Czy róża okrywowa zagłuszy chwasty?
Częściowo i dopiero po zwarciu nasadzenia, na co przy zalecanej rozstawie potrzeba zwykle 2–3 sezonów. Zwarta okrywa skutecznie ogranicza chwasty jednoroczne wschodzące z nasion, bo zacienia glebę. Nie poradzi sobie natomiast z chwastami trwałymi rozrastającymi się rozłogami — perz czy powój przerosną nasadzenie od spodu i wyjdą między pędami. To najczęstszy błąd przy zakładaniu takich powierzchni: chwasty trwałe trzeba usunąć przed sadzeniem, bo między kolczastymi pędami odchwaszczanie ręczne jest praktycznie niewykonalne.
Czy róże okrywowe trzeba okrywać na zimę?
W większości Polski dobrze dobrane odmiany zimują bez kopczykowania — grupa ta jest wyraźnie mrozoodporniejsza w praktyce niż róże wielkokwiatowe, które kopczykuje się co roku. Okryć warto pierwszą zimę po posadzeniu, gdy roślina nie zdążyła się ukorzenić, oraz egzemplarze okulizowane na podkładce w rejonach o najostrzejszych mrozach — wtedy usypuje się kopczyk 15–20 cm zakrywający miejsce okulizacji i rozgarnia go w marcu. Ma to znaczenie praktyczne: krzew na własnym korzeniu, przemarznięty do ziemi, odbija w tej samej odmianie, a okulizowany odbije z podkładki, czyli z dziczki.
Źródła
- RHS — Roses: ground cover types and pruningInstytucja / ogród botaniczny
- Plants of the World Online (POWO) — Rosa lucieae (syn. R. wichuraiana)Baza danych (GBIF, POWO…)
- ADR — Allgemeine Deutsche RosenneuheitenprüfungInstytucja / ogród botaniczny
- Missouri Botanical Garden — Plant FinderInstytucja / ogród botaniczny
Moja notatka
Prywatna notatka do tej rośliny — zapisywana w Twojej przeglądarce.
