W skrócie
- Ozdobny przez cały sezon: pierzaste liście i ogniste barwy jesieni.
- Bardzo łatwy w uprawie, odporny na suszę, mróz i warunki miejskie.
- Silnie rozrasta się przez odrosty korzeniowe — sadzić z rozwagą.
- Karminowe owocostany utrzymują się zimą i żywią ptaki.
- To NIE jest sumak jadowity — Rhus typhina jest bezpieczny w dotyku dla większości osób.
Dane botaniczne
- Rodzina
- Nanerczowate (Anacardiaceae)
- Wysokość
- 3–6 m
- Szerokość
- 3–6 m
- Pokrój
- Rozłożysty
- Tempo wzrostu
- Szybkie
- Stanowisko
- Słońce, Półcień
- Gleba
- Piaszczysta, Gliniasta, Próchniczna
- Odczyn
- pH 6–7.5
- Wilgotność
- Sucha, Umiarkowana
- Kwitnienie
- Czerwiec–Lipiec
- Mrozoodporność
- USDA 3a–8b
- Rozmnażanie
- Przez rozłogi, Z sadzonek, Z nasion
Charakterystyka
Tworzy rozłożystą, parasolowatą koronę na krótkim pniu lub kilku pędach. Liście są duże i pierzaste, złożone z 11–31 lancetowatych, ząbkowanych listków. Młode pędy pokrywa gęsty, aksamitny kutner przypominający poroże jelenia, stąd angielska nazwa staghorn. Gatunek jest dwupienny: tylko okazy żeńskie wykształcają wzniesione, karminowe owocostany z drobnych, owłosionych pestkowców.
Uprawa i pielęgnacja
Podlewanie
Po ukorzenieniu praktycznie samowystarczalny. Nie znosi podmokłej gleby — na stanowiskach zalewowych korzenie gniją.
Nawożenie
Oszczędnie — żyzna gleba nasila i tak silne odrastanie z korzeni.
Sadzenie
Rośnie niemal wszędzie poza glebą stale mokrą. Rozważ barierę korzeniową, aby ograniczyć odrosty.
Kalendarz cięcia
Grupa cięcia: Krzewy odmładzane co wiosnę (dla ozdobnych pędów/liści)
Co i jak ciąć
Wczesną wiosną, przed ruszeniem wegetacji, zetnij zeszłoroczne pędy nisko nad zdrewniałą podstawą (czopy 2–3 pąki); po cięciu zasil roślinę. Rób to tylko roślinom już zadomowionym (zwykle od 2.–3. roku po posadzeniu) — świeżo posadzonych nie tnij tak mocno, najpierw daj im dobrze się ukorzenić.
Wczesną wiosną, przed rozwojem liści.
Czego nie robić
Nie rób tego roślinom, których walorem są kwiaty na starym drewnie — stracisz kwitnienie.
Rośliny towarzyszące
Dobre sąsiedztwo
Znoszą te same suche, słoneczne stanowiska i maskują goły dół starzejących się pędów sumaka.
Okrywają przepuszczalną, jałową glebę pod koroną, w której sumak dobrze się czuje.
Złe sąsiedztwo
Odrosty korzeniowe sumaka masowo wybijają wśród niższych roślin i w darni, wypierając je i psując wygląd rabaty.
Poziom dowodu wskazuje, czy zależność jest poparta badaniami, obserwacją czy tradycją ogrodniczą.
Toksyczność
| Dla kogo | Poziom | Uwagi |
|---|---|---|
| Ludzie | Lekka | Mleczny sok może podrażniać skórę u osób wrażliwych. To NIE jest sumak jadowity (Toxicodendron vernix) — owoce Rhus typhina są jadalne i używane jako przyprawa. |
| Psy | Lekka | — |
| Koty | Lekka | — |
Historia i pochodzenie
Do ogrodów europejskich sprowadzony z Ameryki Północnej w XVII wieku jako drzewo ozdobne. Dzięki łatwości uprawy szybko się rozpowszechnił, ale przez silne odrastanie z korzeni w wielu krajach zdziczał i jest dziś traktowany jako gatunek inwazyjny na siedliskach ruderalnych.
Zastosowanie
Sadzony jako soliter na trudne, suche i słoneczne stanowiska, na skarpy i nasypy, a także w zieleni miejskiej odpornej na zanieczyszczenia. Ze względu na odrosty najlepiej wypada tam, gdzie może rozrastać się swobodnie lub jest ograniczony barierą korzeniową.
Ciekawostki
- Kwaśne owocostany dają się macerować w zimnej wodzie na orzeźwiający, cytrynowy napój, a suszone i mielone są bliskowschodnią przyprawą sumak.
- Nazwa octowiec bierze się z kwaśnego, octowego smaku owoców, bogatych w garbniki dawniej używane do garbowania skór.
Najczęstsze pytania
Czy sumak octowiec jest trujący?
Nie należy mylić go z sumakiem jadowitym (Toxicodendron). Rhus typhina jest zasadniczo bezpieczny, a jego owoce są jadalne i używane jako przyprawa. Mleczny sok z pędów może jednak podrażnić wrażliwą skórę, więc do cięcia warto założyć rękawice.
Jak powstrzymać rozrastanie się sumaka?
Systematycznie wycinaj lub wyrywaj odrosty korzeniowe u samej nasady, unikaj ranienia korzeni (np. przy przekopywaniu) i przy sadzeniu rozważ wkopanie bariery korzeniowej. Uszkodzone korzenie wybijają masą nowych pędów.
Dlaczego mój sumak nie owocuje?
Gatunek jest dwupienny — dekoracyjne, karminowe owocostany tworzą wyłącznie okazy żeńskie. Roślina męska kwitnie, lecz nie zawiązuje owoców.
Źródła
- Plants of the World Online (POWO)Baza danych (GBIF, POWO…)
- RHS — Rhus typhinaInstytucja / ogród botaniczny
Moja notatka
Prywatna notatka do tej rośliny — zapisywana w Twojej przeglądarce.
