W skrócie
- Odmiana 'Flamingo' ma pstre, różowo-biało-zielone młode liście.
- Wymaga corocznego, mocnego cięcia dla utrzymania barwy młodych przyrostów (jak wierzba Hakuro).
- Bardzo szybko rośnie i jest niewybredny co do gleby; toleruje wilgoć i podtopienia.
- Uwaga: gatunek typowy jest w Polsce inwazyjny — w uprawie sadzi się odmiany ozdobne.
- Nasiona i siewki są groźne dla koni — nie sadzić przy pastwiskach.
Dane botaniczne
- Rodzina
- Mydleńcowate (Sapindaceae)
- Wysokość
- 4–7 m
- Szerokość
- 3–5 m
- Pokrój
- Rozłożysty
- Tempo wzrostu
- Szybkie
- Stanowisko
- Słońce, Półcień
- Gleba
- Gliniasta, Piaszczysta, Próchniczna
- Odczyn
- pH 5.5–7.5
- Wilgotność
- Umiarkowana, Wilgotna
- Kwitnienie
- Kwiecień–Maj
- Mrozoodporność
- USDA 4a–8b
- Rozmnażanie
- Z sadzonek
Charakterystyka
Niewielkie, szybko rosnące drzewo o rozłożystym, nieco nieregularnym pokroju. W odróżnieniu od większości klonów ma liście złożone, pierzaste, przypominające liście jesionu — stąd nazwa jesionolistny. U odmiany 'Flamingo' młode liście są efektownie pstre: różowo-biało-zielone, z czasem blaknące do biało-zielonych. Wiosną, przed rozwojem lub wraz z liśćmi, pojawiają się niepozorne, zielonkawożółte kwiaty, a później oskrzydlone owoce (skrzydlaki).
Uprawa i pielęgnacja
Podlewanie
Bardzo mało wymagający i przystosowany do różnych warunków; toleruje okresowe podtopienia, typowe dla dolin rzecznych z jego naturalnego zasięgu. Młode drzewa warto podlewać w czasie suszy.
Nawożenie
Minimalnie — drzewo i tak rośnie szybko; nadmiar azotu tylko przyspiesza rozrost kosztem zwartego pokroju.
Sadzenie
Roślina niewybredna co do gleby; dla najlepszego wybarwienia młodych liści wybrać stanowisko jasne, ale osłonięte od najostrzejszego, południowego słońca, które może przypalać jasne przebarwienia.
Przycinanie
Kluczowe jest coroczne, mocne cięcie (na wzór wierzby Hakuro) — pobudza wybicie licznych młodych pędów o najintensywniejszym różowo-białym przebarwieniu i utrzymuje zwarty pokrój. Wszystkie w pełni zielone, „zrewertowane” pędy usuwać u nasady.
Rośliny towarzyszące
Dobre sąsiedztwo
Obie rośliny uprawia się dla barwnych, różowo-biało-zielonych młodych liści i obie wymagają corocznego, mocnego cięcia — świetnie łączą się w spójnej, „pstrej” kompozycji o tym samym rytmie pielęgnacji.
Funkie znoszą półcień pod koroną i lubią żyzną, wilgotną glebę, którą klon jesionolistny również toleruje.
Złe sąsiedztwo
Gatunek typowy obficie samosiewa się z oskrzydlonych owoców i potrafi zagłuszać inne rośliny, a jego nasiona i siewki są groźne dla koni — dlatego trzeba usuwać samosiewy i unikać sąsiedztwa wybiegów.
Poziom dowodu wskazuje, czy zależność jest poparta badaniami, obserwacją czy tradycją ogrodniczą.
Toksyczność
| Dla kogo | Poziom | Uwagi |
|---|---|---|
| Konie | Wysoka | Nasiona i siewki zawierają hipoglicynę A, wywołującą u koni sezonową miopatię pastwiskową (atypową mioglobinurię) — chorobę często śmiertelną. Drzewa nie sadzić przy pastwiskach i wybiegach dla koni. |
| Ludzie | Brak | — |
| Psy | Brak | — |
| Koty | Brak | — |
Historia i pochodzenie
Gatunek pochodzi z Ameryki Północnej, gdzie rośnie w dolinach rzek. Do Europy sprowadzono go jako drzewo ozdobne i do zadrzewień, jednak dzięki szybkiemu wzrostowi i obfitemu samosiewowi zdziczał i w wielu krajach, w tym w Polsce, jest dziś uznawany za gatunek inwazyjny. Odmianę 'Flamingo' wyselekcjonowano dla pstrego ulistnienia i uprawia się ją jako roślinę ozdobną, zwykle szczepioną lub z sadzonek.
Zastosowanie
Ozdobny akcent kolorystyczny w ogrodzie lub parku, sadzony pojedynczo dla efektownego, pstrego listowia. Przy regularnym, mocnym cięciu można utrzymać go jako niski, gęsty krzew lub drzewko o intensywnie ubarwionych młodych liściach. Ze względu na inwazyjność gatunku typowego warto ograniczać się do odmian ozdobnych i kontrolować samosiew.
Ciekawostki
- To jeden z niewielu klonów o liściach złożonych (pierzastych) zamiast typowych, dłoniasto klapowanych — dlatego bywa mylony z jesionem.
- Gatunek typowy jest w Polsce inwazyjny, dlatego odpowiedzialna uprawa oznacza sadzenie wyłącznie odmian ozdobnych i usuwanie samosiewów, zanim się rozprzestrzenią.
Najczęstsze pytania
Dlaczego liście mojego klonu 'Flamingo' zieleniają i tracą różowe przebarwienie?
Najintensywniej wybarwione są najmłodsze liście, a część pędów może ulegać rewersji, czyli wybijać w całości zielone. Pomaga coroczne, mocne cięcie, które pobudza świeże, barwne przyrosty, oraz konsekwentne wycinanie u nasady wszystkich w pełni zielonych pędów, bo rosną silniej i zagłuszają pstre partie.
Czy klon jesionolistny można sadzić, skoro bywa inwazyjny?
Inwazyjny jest przede wszystkim gatunek typowy, który obficie się samosiewa. W uprawie sadzi się odmiany ozdobne, jak 'Flamingo', i warto usuwać ewentualne samosiewy oraz zawiązane owoce, aby ograniczyć rozprzestrzenianie. W miejscach sąsiadujących z terenami naturalnymi lepiej rozważyć rodzimy gatunek zastępczy.
Czy klon jesionolistny jest trujący?
Dla ludzi, psów i kotów nie stanowi istotnego zagrożenia, ale jego nasiona i siewki zawierają hipoglicynę A, groźną dla koni — mogą wywołać sezonową miopatię pastwiskową, chorobę często śmiertelną. Dlatego drzewa nie należy sadzić przy pastwiskach i wybiegach dla koni.
Źródła
- Plants of the World Online (POWO)Baza danych (GBIF, POWO…)
- RHS — Acer negundoInstytucja / ogród botaniczny
Moja notatka
Prywatna notatka do tej rośliny — zapisywana w Twojej przeglądarce.
