W skrócie
- Stanowisko: słońce do półcienia, gleba żyzna, obojętna do lekko zasadowej.
- Kwitnie później niż inne lipy — w czerwcu i lipcu, silnie przyciągając pszczoły.
- Kwiat lipy to popularny surowiec zielarski na przeziębienie i uspokojenie.
- Bardzo długowieczna — może żyć kilkaset lat.
- Dobrze znosi warunki miejskie i cięcie formujące.
Dane botaniczne
- Rodzina
- Ślazowate (Malvaceae)
- Wysokość
- 15–30 m
- Szerokość
- 8–15 m
- Pokrój
- Kulisty
- Tempo wzrostu
- Umiarkowane
- Stanowisko
- Słońce, Półcień
- Gleba
- Gliniasta, Próchniczna
- Odczyn
- pH 6–7.5
- Wilgotność
- Umiarkowana, Wilgotna
- Kwitnienie
- Czerwiec–Lipiec
- Mrozoodporność
- USDA 3b–7b
- Rozmnażanie
- Z nasion, Z sadzonek, Przez odkłady
Charakterystyka
Korona szeroka, kulista, z gęstym ugałęzieniem. Liście sercowate (łac. cordata), asymetryczne u nasady, z drobną, ostrą klapą wierzchołkową. Drobne, żółtawe kwiaty zebrane są po kilka na wspólnej szypułce zrośniętej z podłużną, jasną przylistną — to ona ułatwia rozsiewanie owoców przez wiatr.
Uprawa i pielęgnacja
Podlewanie
Młode drzewa podlewać regularnie przez pierwsze 2–3 sezony. Dorosłe lipy dobrze znoszą krótkie okresy suszy, gorzej długotrwały brak wody w miejskim otoczeniu.
Nawożenie
Umiarkowanie — dorosłe drzewa w żyznej glebie zwykle nie wymagają nawożenia.
Sadzenie
Gleba żyzna, próchnicza, o odczynie obojętnym do lekko zasadowego; dobrze znosi zagęszczone podłoże miejskie.
Przycinanie
Formowanie korony u młodych drzew, usuwanie posuszu i pędów konkurencyjnych; dobrze znosi też silniejsze cięcia formujące (np. szpalery).
Rośliny towarzyszące
Dobre sąsiedztwo
Funkia dobrze znosi cień pod koroną lipy i ma podobne wymagania wilgotnościowe gleby.
Cienioznośna okrywa gruntu, dobrze radzi sobie w suchszym cieniu pod rozłożystą koroną lipy.
Złe sąsiedztwo
Lawenda wymaga pełnego słońca i suchej gleby — cień i wilgotniejsze podłoże pod lipą jej szkodzą.
Mszyce żerujące na liściach lipy obficie wydzielają spadź, która oblepia rośliny rosnące poniżej.
Poziom dowodu wskazuje, czy zależność jest poparta badaniami, obserwacją czy tradycją ogrodniczą.
Toksyczność
| Dla kogo | Poziom | Uwagi |
|---|---|---|
| Ludzie | Brak | Kwiat lipy jest surowcem zielarskim, tradycyjnie stosowanym w naparach na przeziębienie. |
| Psy | Brak | — |
Historia i pochodzenie
Lipa od wieków miała w kulturze słowiańskiej znaczenie niemal sakralne — sadzono ją na wsiach jako drzewo centralne, „pod lipą” odbywały się zebrania i sądy wiejskie. Nazwy wielu miejscowości i ulic (np. Lipowa, Leipzig od słowiańskiego „lipa”) wywodzą się właśnie od tego drzewa. W lecznictwie ludowym kwiat lipy od dawna stosowany był przy przeziębieniach i gorączce.
Zastosowanie
Drzewo parkowe, aleje i szpalery miejskie, także w większych ogrodach jako drzewo cieniste. Kwiat lipy zbierany na susz do herbatek ziołowych, drewno lekkie, wykorzystywane w rzeźbiarstwie i lutnictwie.
Ciekawostki
- Podczas obfitego kwitnienia pod lipami można czasem znaleźć oszołomione pszczoły i trzmiele — zjawisko to bywa łączone z wysoką koncentracją cukrów w nektarze przy niekorzystnej pogodzie.
- Miód lipowy ma charakterystyczny, lekko mentolowy posmak i należy do najbardziej cenionych odmian miodu nektarowego w Polsce.
- Lipy drobnolistne należą do najdłużej żyjących drzew liściastych Europy — niektóre pomnikowe okazy mają ponad 500 lat.
Najczęstsze pytania
Czy kwiat lipy ma właściwości lecznicze?
Tak, napar z kwiatu lipy tradycyjnie stosuje się przy przeziębieniu, gorączce i jako środek łagodząco-napotny. To jeden z najpopularniejszych surowców zielarskich w Polsce.
Kiedy zbierać kwiat lipy do suszenia?
Najlepiej w pełni kwitnienia, czyli w czerwcu–lipcu, w suchy, słoneczny dzień, zrywając kwiatostany razem z przylistną.
Jak szybko rośnie lipa drobnolistna i ile miejsca potrzebuje?
Rośnie w umiarkowanym tempie, ale dorasta do dużych rozmiarów (nawet 30 m wysokości i kilkanaście metrów szerokości korony), dlatego nadaje się głównie do dużych ogrodów, alej i parków.
Źródła
- Plants of the World Online (POWO) — Tilia cordataBaza danych (GBIF, POWO…)
- RHS — Tilia cordataInstytucja / ogród botaniczny
Moja notatka
Prywatna notatka do tej rośliny — zapisywana w Twojej przeglądarce.
