Antraknoza

Objawy

Na liściach, łodygach i owocach pojawiają się ciemne, wyraźnie ograniczone, wklęsłe plamy, a na owocach zapadnięte, gnijące ogniska. W wilgotnej pogodzie w centrum plam widać różowawe, śluzowate skupienia zarodników, często ułożone w koncentryczne strefy. Plamy powiększają się i zlewają, liście zamierają, a owoce fasoli, papryki, dyni czy truskawki gniją; choroba nasila się w ciepłe i wilgotne lata. Cechą najbardziej rozpoznawczą jest właśnie ów łososiowo-różowy, śluzowaty nalot konidiów wypełniający wilgotne plamy — to zarodnikujące skupienia grzyba (acerwulusy), a nie sucha, pylista pleśń. Na strąkach i owocach fasoli plamy są okrągłe, głęboko zapadnięte i ostro obrzeżone ciemnobrunatną, niekiedy czerwonawą obwódką; na nerwach liści i ogonkach pojawiają się wydłużone, brązowoczarne, zapadnięte smugi. Na truskawce choroba atakuje owoce (twarde, brązowe, zapadnięte plamy), a także szyjkę korzeniową i ogonki, prowadząc do zamierania całych roślin. Na dyniowatych młode plamy bywają wodniste i przejaśnione, później brązowieją i pękają. Zakażone owoce nie nadają się do przechowywania, bo choroba rozwija się dalej po zbiorze.

Zwalczanie

Usuwanie i niszczenie porażonych części oraz resztek roślinnych, a także opryski fungicydowe wykonywane zapobiegawczo w okresach sprzyjających infekcji. Należy unikać pracy w łanie przy mokrych roślinach, bo sprzyja to rozprzestrzenianiu zarodników. Fungicydy działają wyłącznie ochronnie — zabezpieczają zdrową tkankę, ale nie wyleczą już powstałych plam — dlatego trzeba je nakładać, zanim dojdzie do infekcji, i powtarzać co 7–14 dni w ciepłej, wilgotnej pogodzie oraz po deszczach zmywających warstwę środka kontaktowego. Przy pierwszych objawach należy wycinać i usuwać z uprawy porażone liście, pędy i owoce, aby ograniczyć źródło zarodników. W uprawach towarowych stosuje się przemiennie preparaty o różnym mechanizmie działania (rotacja grup FRAC), ponieważ Colletotrichum łatwo uodparnia się, zwłaszcza na strobiluryny. W ogrodzie przydomowym podstawą pozostaje higiena uprawy i przewiewne stanowisko, a ochrona chemiczna ma znaczenie pomocnicze.

Profilaktyka

Zdrowy, kwalifikowany materiał siewny i nasadzeniowy, płodozmian, przewiewne sadzenie, podlewanie u nasady bez zwilżania liści, usuwanie resztek pożniwnych oraz uprawa odmian mniej podatnych. Materiał siewny ma tu znaczenie kluczowe — zwłaszcza u fasoli grzyb przenosi się z nasionami, więc nie należy zbierać nasion z porażonych roślin ani używać niekwalifikowanego materiału. Płodozmian z 2–3-letnią przerwą w uprawie podatnych gatunków na tym samym stanowisku pozwala rozłożyć się resztkom niosącym zarodniki. Ściółkowanie gleby (szczególnie pod truskawką) ogranicza rozpryskiwanie zarodników z ziemi na owoce podczas deszczu, a rezygnacja z deszczowania na rzecz podlewania u nasady skraca czas zwilżenia liści potrzebny do infekcji. Zbiór w suchą pogodę oraz głębokie przyoranie lub usunięcie resztek pożniwnych po sezonie dodatkowo zmniejszają presję choroby w kolejnym roku.

Jak odróżnić od podobnych

Zwalczanie — metody naturalne i chemiczne

Podajemy grupy i mechanizmy działania, nie marki — konkretne preparaty i ich dopuszczenie różnią się między krajami i bywają wycofywane. Zawsze sprawdź aktualną etykietę i stosuj się do niej.