W skrócie
- Kwitnie na pędach tegorocznych — mocne cięcie wczesną wiosną nie odbiera kwitnienia, lecz je wzmacnia.
- Barwa kwiatów nie zależy od pH gleby; podlewanie siarczanem glinu nic tu nie zmieni.
- Bardzo mrozoodporna, do strefy 3a — nawet przemarznięte pędy odbijają od nasady i zakwitają w tym samym sezonie.
- Rozrasta się odrostami korzeniowymi i rozłogami, tworząc z czasem zwartą kępę.
- Odmiany kuliste typu ‘Annabelle’ mają kwiaty płonne, bez pyłku i nektaru — dla zapylaczy liczą się formy talerzowate, jak ‘Haas’ Halo’.
Dane botaniczne
- Rodzina
- Hortensjowate (Hydrangeaceae)
- Wysokość
- 1–1.8 m
- Szerokość
- 1.2–1.8 m
- Pokrój
- Kulisty
- Tempo wzrostu
- Szybkie
- Stanowisko
- Słońce, Półcień
- Gleba
- Próchniczna, Gliniasta
- Odczyn
- pH 5.5–7
- Wilgotność
- Wilgotna, Umiarkowana
- Kwitnienie
- Czerwiec–Wrzesień
- Mrozoodporność
- USDA 3a–9a
- Rozmnażanie
- Z sadzonek, Przez odkłady, Przez podział, Przez rozłogi
Charakterystyka
Krzew liściasty o wielu cienkich, wyprostowanych pędach wyrastających z nasady, tworzący zaokrągloną, kopulastą bryłę wysokości 1–1,8 m i podobnej szerokości. Rośnie szybko i rozrasta się odrostami korzeniowymi oraz rozłogami, więc z czasem zamiast pojedynczego krzewu powstaje zwarta kępa — stara odmiana ‘Grandiflora’ potrafi w ten sposób opanować kilka metrów kwadratowych. Liście są naprzeciwległe, szerokojajowate do niemal okrągłych, ostro ząbkowane, długości 5–15 cm, matowozielone i wyraźnie cieńsze oraz miększe niż grube, połyskliwe liście hortensji ogrodowej; jesienią przebarwiają się na żółto. Kora starszych pędów łuszczy się cienkimi warstwami o różnych odcieniach — stąd amerykańska nazwa zwyczajowa sevenbark, czyli „siedem kor”. Kwiatostanem jest podbaldach. W formie dzikiej jest płaski i zbudowany niemal wyłącznie z drobnych kwiatów płodnych, otoczonych wieńcem kilku większych kwiatów płonnych. W odmianach kulistych — ‘Annabelle’, ‘Incrediball’, ‘Grandiflora’ — niemal wszystkie kwiaty są płonne i tworzą gęstą kulę o średnicy 20–30 cm. Ta różnica przesądza o wartości gatunku dla owadów: pyłek i nektar dają wyłącznie kwiaty płodne, więc średnia wartość miododajna odnosi się do formy dzikiej i odmian talerzowatych, a nie do popularnych odmian kulistych. Kwiaty otwierają się zielonkawe, potem bieleją, a późnym latem znów zielenieją i zasychają na krzewie. Kwitnienie trwa od czerwca do września, a kwiatostany zawiązują się wyłącznie na pędach wyrosłych w danym sezonie — to kluczowa różnica wobec hortensji ogrodowej i to ona decyduje o sposobie cięcia. Barwa kwiatów nie reaguje ani na odczyn gleby, ani na dostępność glinu, więc nie da się jej „przestawić” na niebieską. Gatunek jest wyjątkowo mrozoodporny, wytrzymuje warunki strefy 3a, i znosi szerszy zakres odczynu niż hortensja ogrodowa — od kwaśnego po obojętny. W pełnym słońcu rośnie dobrze tylko przy stale wilgotnym podłożu; w miejscu suchym i nasłonecznionym liście więdną w upał i tracą jakość na resztę sezonu. Słabym punktem odmian wielkokwiatowych są cienkie pędy, które po ulewie uginają się pod ciężarem nasiąkniętych kwiatostanów.
Popularne odmiany
- ‘Annabelle’
- Najpopularniejsza odmiana gatunku, znaleziona w 1910 roku w lasach koło miasteczka Anna w stanie Illinois i wprowadzona do uprawy w 1962 roku. Kwiatostany kuliste, złożone niemal wyłącznie z kwiatów płonnych, o średnicy 20–30 cm. Krzew ok. 1–1,5 m. Wada: cienkie pędy, które uginają się pod nasiąkniętymi kwiatostanami.
- ‘Incrediball’
- Nazwa handlowa odmiany ‘Abetwo’. Selekcja poprawiająca główną wadę ‘Annabelle’: pędy są znacznie grubsze i sztywniejsze, więc nie kładą się nawet po ulewie. Kwiatostany do 30 cm średnicy, otwierają się limonkowozielone i dojrzewają do czystej bieli. Krzew ok. 1,2–1,5 m.
- ‘Invincibelle Spirit II’
- Nazwa handlowa odmiany ‘NCHA2’, wyhodowanej na Uniwersytecie Stanowym Karoliny Północnej. Pierwsza linia hortensji krzewiastych o różowych kwiatach typu ‘Annabelle’; ta druga generacja ma mocniejsze pędy i intensywniejszą barwę od pierwotnej ‘Invincibelle Spirit’. Powtarza kwitnienie aż do przymrozków, kwiaty z wiekiem zielenieją.
- ‘Grandiflora’
- Najstarsza upowszechniona odmiana kulista, w Ameryce znana jako Hills of Snow — znaleziona w Ohio pod koniec XIX wieku, w Europie od około 1907 roku. Do lat 60. XX wieku dominowała w ogrodach, zanim wyparła ją ‘Annabelle’. Silnie rozrasta się odrostami. Uwaga: tę samą nazwę odmianową nosi kultywar hortensji bukietowej — to inny gatunek.
- ‘Haas’ Halo’
- Odmiana talerzowata, wyselekcjonowana z siewek z ogrodu Joan Haas w Pensylwanii. Bardzo duże, płaskie kwiatostany z setkami drobnych kwiatów płodnych i wieńcem białych kwiatów płonnych na obrzeżu; pokrój wzniesiony, pędy sztywne. Zwyciężyła w pięcioletnich testach hortensji rodzimych ogrodu Mt. Cuba Center, między innymi za wysoką frekwencję zapylaczy.
Uprawa i pielęgnacja
Podlewanie
Źle znosi przesychanie — w suszy liście więdną i tracą jakość, nawet jeśli krzew przeżyje. W pełnym słońcu wymaga stale wilgotnego podłoża i ściółki; w półcieniu podlewanie jest znacznie mniej kłopotliwe.
Nawożenie
Wystarczy umiarkowana dawka — nadmiar azotu wydłuża i osłabia tegoroczne pędy, przez co ciężkie kwiatostany tym łatwiej się kładą. Barwa kwiatów nie zależy ani od nawożenia, ani od odczynu gleby.
Sadzenie
Gleba żyzna, próchniczna i stale lekko wilgotna, o odczynie od kwaśnego po obojętny — w przeciwieństwie do hortensji ogrodowej nie wymaga zakwaszania podłoża. Warto ściółkować korą, bo przesychanie wierzchniej warstwy gleby jest tu głównym problemem uprawowym.
Przycinanie
Kwitnie na przyrostach tegorocznych, więc silne cięcie nie odbiera kwitnienia, lecz je wzmacnia. Praktyczny kompromis: skracać pędy do trwałego rusztowania wysokości 40–60 cm zamiast tuż nad ziemią — kwiatostanów jest wtedy więcej, są mniejsze, a krzew nie kładzie się po deszczu.
Rośliny towarzyszące
Dobre sąsiedztwo
Dzieli upodobanie do półcienia i wilgotnej, próchnicznej gleby, a szerokie liście funkii zacieniają nasadę krzewu i ograniczają przesychanie.
Te same wymagania wodne i świetlne; pierzasta tekstura liści kontrastuje z ciężkimi, kulistymi kwiatostanami.
Niska obwódka na przedpolu krzewu, o zbliżonych wymaganiach glebowych — zakrywa gołe podstawy pędów pozostałe po wiosennym cięciu.
Złe sąsiedztwo
Lawenda wymaga suchej, przepuszczalnej i raczej zasadowej gleby — to przeciwieństwo stale wilgotnego stanowiska, bez którego hortensja krzewiasta traci liście w upały.
Gęsta mata korzeni przy powierzchni odbiera wodę, na której brak ten gatunek reaguje najszybciej ze wszystkich hortensji.
Poziom dowodu wskazuje, czy zależność jest poparta badaniami, obserwacją czy tradycją ogrodniczą.
Choroby i szkodniki
Biały, mączysty nalot na liściach, pędach i pąkach. Liście żółkną, deformują się i przedwcześnie opadają. Nalot rozwija się na obu stronach blaszki, często dobrze widoczny od góry, i daje się łatwo zetrzeć palcem — to powierzchniowa grzybnia ektopasożyta, czerpiąca składniki z komórek skórki za pomocą ssawek (haustoriów). Początkowo widoczne są pojedyncze, okrągłe, białe plamki, które z czasem zlewają się i pokrywają całą powierzchnię liści oraz młode przyrosty. Najbardziej podatne są liście młode i tegoroczne pędy; silne porażenie powoduje ich marszczenie, sztywnienie i zahamowanie wzrostu, a na pąkach — deformację lub zamieranie kwiatów. Na owocach niektórych gatunków (agrest, jabłoń, dyniowate) nalot pozostawia ordzawienia lub skorzawiałą powłokę. Pod koniec sezonu w obrębie nalotu pojawiają się drobne, ciemne owocniki (chasmotecja, dawniej nazywane klejstotecjami) — zimujące struktury patogena. Choroba dotyka wielu roślin, m.in. róż, dębu, ligustru, bzu, dyniowatych, zbóż, winorośli, jabłoni, agrestu, floksów i jeżówek, przy czym każdego z tych żywicieli poraża wyspecjalizowany gatunek grzyba.
Szara pleśńSzarobrązowy, puszysty nalot grzybni na kwiatach, owocach, liściach i pędach, poprzedzony wodnistymi, gnijącymi plamami. Poraża osłabione i uszkodzone tkanki, szybko rozwija się w wilgoci i chłodzie oraz przy słabej cyrkulacji powietrza. Częsta na truskawkach, begoniach, piwoniach i różach. Nalot jest charakterystycznie „myszaty” — puszysty, popielatoszary, a przy potrąceniu porażonej tkanki wzbija się widoczna chmurka zarodników (konidiów), co stanowi cechę rozpoznawczą tej choroby. Infekcja rozpoczyna się zwykle od tkanek najsłabszych: przekwitających płatków, zranień, śladów po gradzie lub żerowaniu szkodników, a także od resztek pyłku osiadłego na płatkach. Na kwiatach pojawiają się drobne, brązowe, wodniste plamki, które szybko obejmują cały kwiat („zgorzel kwiatów”); z porażonego kwiatu grzyb często przerasta w głąb pędu, powodując jego przewężenie i zamieranie. Na owocach miękkich (truskawka, malina, winogrona, pomidor) rozwija się wodnista, brunatniejąca zgnilizna pokryta grubą warstwą szarego, puszystego kożucha — jagoda mięknie i „rozpływa się”. Na siewkach i sadzonkach Botrytis wywołuje zgorzel podstawy pędu i gwałtowne przewracanie się roślin. W starszej, obumierającej grzybni oraz na resztkach roślinnych tworzą się twarde, czarne, nieregularne grudki — sklerocja (przetrwalniki), którymi patogen zimuje w glebie i w resztkach roślinnych. Choroba ujawnia się także po zbiorze, jako szybko postępująca zgnilizna przechowalnicza owoców i warzyw.
Zgnilizna korzeni (fytoftoroza)Choroba rozwija się w zbyt mokrym, słabo napowietrzonym podłożu i atakuje korzenie oraz podstawę pędu. Korzenie brunatnieją, gniją i tracą korę, która daje się łatwo ściągnąć, a u podstawy łodygi pojawia się ciemna, wodnista zgnilizna. Nadziemna część roślin więdnie, żółknie i zamiera mimo wilgotnej ziemi – to charakterystyczny objaw, bo uszkodzone korzenie nie pobierają wody. Szczególnie narażone są rośliny doniczkowe, sukulenty i kaktusy (przy przelewaniu), a w gruncie iglaki, rododendrony, wrzosowate i truskawka na stanowiskach podmokłych. Proces zaczyna się niepozornie od korzeni włośnikowych i wierzchołków korzeni, które ciemnieją i zanikają, po czym gnicie postępuje ku korzeniom szkieletowym i szyjce korzeniowej. Zdrowe, jasne, czynne korzenie zanikają — pozostaje ciemna, brunatnordzawa lub czarniawa, wodnista masa, a zewnętrzna warstwa kory korzenia zsuwa się jak rękawiczka, odsłaniając przebarwiony walec osiowy. U drzew i krzewów porażenie szyjki i podstawy pnia (zgorzel podstawy pędu) objawia się ciemną, często zaciekającą plamą, niekiedy z wyciekami, a kora w tym miejscu jest wilgotna i zapadnięta; u iglaków i rododendronów obserwuje się brązowienie i zamieranie od dołu lub od środka korony przy wciąż wilgotnej glebie. Charakterystyczne jest gniazdowe (placowe) występowanie objawów w rabacie — tam, gdzie woda i patogen gromadzą się lokalnie. Warto rozróżnić dwa sprawcze rodzaje lęgniowców: Pythium poraża głównie siewki i drobne korzenie, powodując zgorzel siewek i gnicie korzeni w chłodnym, mokrym podłożu, natomiast Phytophthora atakuje też starsze, zdrewniałe rośliny, korzenie szkieletowe i szyjkę, silniej w cieplejszej, przesyconej wodą glebie. Kluczowa dla rozpoznania jest sprzeczność objawów: roślina więdnie i sprawia wrażenie „suchej”, choć podłoże jest mokre — to skutek zniszczenia korzeni, nie niedoboru wody.
MszyceDrobne (1–3 mm) owady o miękkim ciele, zielone, czarne lub różowe, żerujące gromadnie na młodych pędach i spodniej stronie liści. Wydzielają lepką rosę miodową. Cechą diagnostyczną odróżniającą mszyce od innych drobnych owadów ssących jest para syfonów (rurkowatych wyrostków) na końcu odwłoka oraz ogonek (cauda); w jednej kolonii występują zwykle formy bezskrzydłe (dzieworodne samice) obok uskrzydlonych migrantek, które latem nalatują na nowe rośliny. Latem mszyce rozmnażają się dzieworodnie i żyworodnie, w wielu pokoleniach, dzięki czemu populacja narasta lawinowo; jesienią u wielu gatunków pojawia się pokolenie płciowe składające zimujące jaja na żywicielu, a gatunki dwudomowe przenoszą się między żywicielem zimowym (często drzewem lub krzewem) a letnim (rośliną zielną). Objawy żerowania to skręcanie, kędzierzawienie i deformacja młodych liści, zahamowanie wzrostu, żółknięcie oraz opadanie pąków i zawiązków. Obfita rosa miodowa oblepia liście, a rozwijający się na niej grzyb czerni sadzakowej tworzy czarny nalot ograniczający fotosyntezę; rosą miodową żywią się mrówki, które w zamian bronią kolonii przed drapieżcami. Mszyce są też ważnymi wektorami wirusów roślinnych (m.in. mozaik), przenosząc je z rośliny na roślinę już podczas krótkiego kłucia próbnego.
PrzędziorkiMaleńkie (0,3–0,5 mm) pajęczaki, trudne do dostrzeżenia gołym okiem, żerujące na spodniej stronie liści. Objawy: drobne, jasne plamki (nakłucia), z czasem liście szarzeją, żółkną i zasychają. Przy silnym porażeniu widoczna delikatna pajęczyna. Rozwojowi sprzyja ciepłe, suche powietrze — częsty problem roślin doniczkowych zimą przy grzejnikach. Przędziorki nie są owadami, lecz roztoczami z rodziny Tetranychidae — dorosłe osobniki mają 8 odnóży (larwy tylko 6). Najpospolitszy w uprawach jest przędziorek chmielowiec (Tetranychus urticae): żółtozielone samice noszą po bokach ciała dwie ciemne plamy, a zimujące samice przebarwiają się na pomarańczowoczerwono. W sadach częsty jest przędziorek owocowiec (Panonychus ulmi), którego czerwone jaja zimują gromadnie na korze pędów. Mechanizm żerowania: roztocze nakłuwają komórki skórki i miękiszu spodu liścia i wysysają ich zawartość, a opróżnione komórki wypełniają się powietrzem — stąd charakterystyczne, srebrzysto-szare, drobne cętkowanie widoczne od góry blaszki (przypomina mozaikowe odbarwienie). Przy dużej liczebności liście brązowieją, zwijają się i przedwcześnie opadają, a cała roślina słabnie i traci przyrosty. Gęsta pajęczyna snuta między liśćmi i wierzchołkami pędów pojawia się dopiero przy zaawansowanym ataku i jest sygnałem ryzyka rozwleczenia szkodnika na sąsiednie rośliny. Cykl rozwojowy jest bardzo szybki w cieple i suszy — w temperaturze 25–30°C jedno pokolenie może zamknąć się w 1–2 tygodnie, stąd liczne pokolenia w sezonie i gwałtowne, wykładnicze narastanie populacji. Samice składają kuliste, przezroczyste jaja na spodzie liści. Zimują zapłodnione samice (w szczelinach kory, ściółce i resztkach roślinnych) lub — u przędziorka owocowca — jaja na korze. Wczesne porażenie łatwo przeoczyć; w diagnostyce pomaga strząśnięcie liścia nad białą kartką (widoczne wędrujące punkciki) albo obejrzenie spodu liścia przez lupę.
Toksyczność
| Dla kogo | Poziom | Uwagi |
|---|---|---|
| Ludzie | Lekka | Zawiera glikozydy cyjanogenne — spożycie liści i pąków może wywołać dolegliwości żołądkowo-jelitowe. |
| Psy | Umiarkowana | — |
| Koty | Umiarkowana | — |
| Konie | Umiarkowana | — |
Historia i pochodzenie
Gatunek rośnie dziko na wilgotnych i skalistych zboczach leśnych wschodniej części Ameryki Północnej, od stanu Nowy Jork po Florydę i na zachód po Iowa, Missouri, Oklahomę i Luizjanę. Do europejskich ogrodów trafił w XVIII wieku, ale przez długi czas pozostawał rośliną raczej kolekcjonerską — dziką formę o drobnych, płodnych kwiatach uważano za mało efektowną w porównaniu z przywiezionymi z Azji hortensjami ogrodowymi. Zwrot przyniosły selekcje o kwiatostanach zbudowanych niemal wyłącznie z powiększonych kwiatów płonnych. Pierwszą upowszechnioną była ‘Grandiflora’, znana w Ameryce jako Hills of Snow: znaleziona pod koniec XIX wieku w Ohio i rozprowadzona przez firmę Burpee, w Wielkiej Brytanii pojawiła się około 1907 roku i przez pół wieku była dominującą odmianą tego gatunku w ogrodach. Prawdziwą karierę hortensja krzewiasta zrobiła jednak dzięki odmianie ‘Annabelle’. W 1910 roku Harriet Kirkpatrick zauważyła w lasach hrabstwa Union w stanie Illinois, w pobliżu miasteczka Anna, krzew o nienaturalnie dużych kwiatostanach i przesadziła go do przydomowego ogrodu, skąd roślina rozchodziła się latami wśród sąsiadów. Dopiero pół wieku później trafiła do J.C. McDaniela z Uniwersytetu Illinois, który rozpoznał ją w 1960 roku, opisał i w 1962 roku wprowadził do uprawy pod nazwą nawiązującą do miasteczka Anna. Nowsza hodowla pracuje głównie nad znanymi wadami tej odmiany: sztywnością pędów (‘Incrediball’ z Proven Winners), barwą kwiatów (różowa ‘Invincibelle Spirit’, wyhodowana na Uniwersytecie Stanowym Karoliny Północnej) oraz wartością dla owadów zapylających (talerzowata ‘Haas’ Halo’, zwyciężczyni pięcioletnich testów ogrodu Mt. Cuba Center w Delaware).
Zastosowanie
Sprawdza się w rabatach przy północnej lub wschodniej ścianie domu, na obrzeżu zadrzewienia, w nieformowanych kwitnących obwódkach i w niskich grupach wzdłuż ścieżki. Ponieważ co roku odrasta od nasady, nadaje się wszędzie tam, gdzie krzew musi trzymać przewidywalną wielkość — inaczej niż hortensja ogrodowa, której nie wolno mocno ciąć bez utraty kwitnienia. Sadzi się ją w kwietniu–maju albo we wrześniu, w rozstawie 100–150 cm, w glebie żyznej, próchnicznej i stale lekko wilgotnej; ściółka z kory ogranicza przesychanie, które ten gatunek znosi najgorzej ze wszystkich hortensji. Cięcie wykonuje się wczesną wiosną, przed ruszeniem wegetacji. Skrócenie pędów tuż nad ziemią daje najbujniejszy odrost i największe kwiatostany, ale zarazem najcieńsze pędy — po ulewie kule kładą się wtedy na ziemi. Praktyczny kompromis to pozostawienie trwałego rusztowania starszych pędów wysokości 40–60 cm: nowe przyrosty opierają się na sztywniejszej podstawie, kwiatostanów jest więcej, są mniejsze i krzew trzyma formę bez podpórek. Alternatywą jest wybór odmiany o mocnych pędach, jak ‘Incrediball’ czy ‘Invincibelle Spirit II’. Zaschnięte kwiatostany warto zostawić na zimę — dobrze wyglądają w szronie — i usunąć dopiero przy wiosennym cięciu. Nadają się też na suche bukiety, ścinane wtedy, gdy działki zrobią się papierowe. W kompozycjach dobrze wypada z funkiami, paprociami, żurawkami i tawułkami, które lubią ten sam wilgotny, próchniczny grunt. Nie nadaje się na suche, nasłonecznione rabaty ani pod płytko korzeniące się drzewa. Jeśli nasadzenie ma pracować także dla owadów, obok odmian kulistych trzeba posadzić formę talerzowatą albo inne rośliny nektarodajne.
Ciekawostki
- Nazwa gatunkowa arborescens znaczy „drzewiejący”, choć roślina nigdy nie tworzy drzewa i pozostaje krzewem — dlatego w polskim piśmiennictwie funkcjonują równolegle nazwy hortensja krzewiasta i hortensja drzewiasta.
- Amerykańska nazwa zwyczajowa sevenbark („siedem kor”) bierze się z tego, że kora starszych pędów złuszcza się cienkimi warstwami o różnych odcieniach.
- Odmiany o kulistych kwiatostanach są ozdobne, ale dla owadów niemal bezużyteczne: kwiaty płonne nie wytwarzają pyłku ani nektaru. W pięcioletnich testach ogrodu Mt. Cuba Center najwyższą ocenę zdobyła talerzowata ‘Haas’ Halo’ — właśnie za ruch zapylaczy nad setkami drobnych kwiatów płodnych.
- W ojczystym zasięgu liście gatunku są pokarmem gąsienic ćmy z rodziny zawisakowatych, znanej po angielsku jako hydrangea sphinx.
Najczęstsze pytania
Czym różni się hortensja krzewiasta od ogrodowej i bukietowej?
Hortensja krzewiasta (Hydrangea arborescens) ma cienkie, miękkie liście i kuliste kwiatostany, prawie zawsze białe; kwitnie na pędach tegorocznych, więc tnie się ją mocno wiosną. Hortensja ogrodowa (H. macrophylla) ma grube, połyskliwe liście, kwitnie na pędach ubiegłorocznych i tylko ona zmienia barwę zależnie od pH gleby. Hortensja bukietowa (H. paniculata) ma stożkowate wiechy i również kwitnie na przyrostach tegorocznych, ale jest wyższa i mniej wrażliwa na suszę. W praktyce krzewiasta i bukietowa dzielą sposób cięcia, a od ogrodowej różni je wszystko poza rodzajem.
Jak i kiedy ciąć hortensję krzewiastą Annabelle?
Wczesną wiosną, w marcu, przed ruszeniem wegetacji. Krzew kwitnie wyłącznie na przyrostach z bieżącego roku, więc silne cięcie nie odbiera kwitnienia — przeciwnie, pobudza je. Najlepiej skracać pędy nie tuż nad ziemią, ale do trwałego rusztowania wysokości 40–60 cm: kwiatostany są wtedy liczniejsze i mniejsze, a pędy dość sztywne, żeby utrzymać je po deszczu.
Dlaczego kwiatostany Annabelle kładą się po deszczu?
Bo kule złożone z kwiatów płonnych chłoną wodę i ważą wielokrotnie więcej niż w stanie suchym, a odmiana ma z natury cienkie pędy. Pomagają trzy rzeczy: cięcie do rusztowania 40–60 cm zamiast do ziemi, umiarkowane nawożenie azotem (nadmiar wydłuża i osłabia pędy) oraz wybór odmiany selekcjonowanej pod kątem sztywności pędów, jak ‘Incrediball’ albo ‘Invincibelle Spirit II’.
Czy można uzyskać niebieskie kwiaty hortensji krzewiastej?
Nie. Mechanizm zmiany barwy na błękit działa tylko u hortensji ogrodowej i zależy od dostępności glinu przy niskim pH. U hortensji krzewiastej kwiaty są białe i przechodzą naturalnie od zieleni przez biel z powrotem do zieleni w miarę starzenia; siarczan glinu i nawozy zakwaszające nic tu nie zmienią. Barwę różową dają wyłącznie wyhodowane odmiany, na przykład ‘Invincibelle Spirit II’.
Czy hortensja krzewiasta jest wartościowa dla pszczół?
Zależy od odmiany, i to bardziej niż u większości krzewów. Forma dzika i odmiany talerzowate mają setki drobnych kwiatów płodnych z pyłkiem i nektarem, chętnie odwiedzanych przez trzmiele, pszczoły samotnice, muchówki i chrząszcze. Popularne odmiany kuliste — ‘Annabelle’, ‘Incrediball’, ‘Grandiflora’ — składają się niemal wyłącznie z kwiatów płonnych, które nie oferują owadom niczego. Jeśli zależy nam na zapylaczach, trzeba świadomie sięgnąć po formę talerzowatą, jak ‘Haas’ Halo’.
Źródła
- Plants of the World Online (POWO) — Hydrangea arborescensBaza danych (GBIF, POWO…)
- Missouri Botanical Garden Plant Finder — Hydrangea arborescensInstytucja / ogród botaniczny
- NC Extension Gardener Plant Toolbox — Hydrangea arborescensInstytucja / ogród botaniczny
- Mt. Cuba Center — Wild Hydrangea for the Mid-Atlantic Region (raport z testów odmianowych)Instytucja / ogród botaniczny
Moja notatka
Prywatna notatka do tej rośliny — zapisywana w Twojej przeglądarce.
